بررسی حقوقی مسئولیت ناشی از خطاهای الگوریتمی در سامانه های اعتبارسنجی مبتنی بر هوش مصنوعی

سامانه های اعتبارسنجی مبتنی بر هوش مصنوعی با تحلیل کلان داده ها در صنعت بانکداری رواج یافته اند و تصمیمات اعتباری مهمی را ناعادلانه به صورت خودکار اتخاذ می کنند. اما بروز خطاهای الگوریتمی از سوگیری ها گرفته تا اشتباهات برنامه نویسی می تواند به نتایج ناعادل و زیان بار برای افراد و موسسات منجر شود. پرسش اساسی این است که از منظر حقوقی چه کسی مسئول پیامدهای این خطاهاست. این پژوهش با هدف بررسی مسئولیت حقوقی ناشی از خطاهای الگوریتمی در سامانه های اعتبارسنجی ایران و مقایسه تطبیقی با سایر کشورها انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و تطبیقی بوده و با بررسی منابع کتابخانه ای و مستندات قانونی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که در حقوق ایران تصریح مستقیمی درباره مسئولیت سامانه های هوش مصنوعی وجود ندارد و خلاءهای قانونی مشهود است. در مقابل در کشورهای پیشرفته مقررات و رویه هایی برای پاسخ گویی در قبال تبعیض الگوریتمی و الزام به شفافیت در تصمیمات خودکار شکل گرفته است. در نهایت نتیجه گیری پژوهش بر ضرورت تقویت چارچوب های قانونی داخلی برای تضمین دقت، انصاف و پاسخ گویی سامانه های اعتبارسنجی تاکید داشته و پیشنهادهایی جهت اصلاح سیاستی و تقنینی ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

مسئولیت حقوقی ، خطاهای الگوریتمی ، سامانه های اعتبارسنجی هوش مصنوعی ، بانکداری هوشمند