طراحی آزمایشگاههای آموزشی جانورشناسی در مدارس تراز برای آموزش مفاهیم پیچیده زیستی

کمبود زیرساختهای آزمایشگاهی تعاملی در مدارس استان خراسان جنوبی روند یادگیری مبتنی بر کاوشگری در مفاهیم زیست شناسی جانوری را با چالش مواجه ساخته بود. این پژوهش با هدف تدوین الگویی نوین از معماری یادگیری محور برای آزمایشگاههای جانورشناسی با تمرکز بر ارتقای شایستگی های شناختی دانش آموزان اجرا شد. این مطالعه با رویکرد آمیخته اکتشافی تبیینی در دو فاز کیفی و کمی به انجام رسید. در فاز کیفی، مصاحبه های نیمه ساختار یافته ای با ۱۵ متخصص زیست شناسی و طراحی آموزشی برای استخراج مولفه های طراحی انجام شد که نمونهها به شیوه هدفمند انتخاب گردیدند. سپس مولفه های به دست آمده با استفاده از تکنیک دلفی فازی و مشارکت ۲۵ نفر از خبرگان حوزه آموزش و طراحی محیطهای یادگیری اعتبار سنجی شدند. در فاز کمی، جامعه آماری شامل دانش آموزان مقطع متوسطه دوره دوم ناحیه یک شهر بیرجند بود که از میان آنها ۳۲۰ نفر از ۸ مدرسه به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای برای شرکت در مطالعه نیمه تجربی انتخاب شدند. دادههای کمی از طریق پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر یافته های کیفی و آزمون استاندارد سنجش شایستگیهای زیستی در حوزه های اتنولوژی و مورفولوژی گردآوری شد. تحلیل داده ها در بخش کیفی با روش نظریه داده بنیاد و در بخش کمی با روش تحلیل کوواریانس انجام شد. یافته ها نشان دادند که طراحی آزمایشگاههای جانورشناسی بر مبنای معماری مدولار و بهره گیری از فناوریهای چندحسی موجب بهبود معنادار شایستگیهای شناختی دانش آموزان در حوزه های اتنولوژی و مورفولوژی و ارتقای انگیزش درونی آنان گردید. این نتایج بر اهمیت محیطهای یادگیری تعاملی در ارتقای کیفیت آموزش علوم زیستی تاکید داشت.

کلیدواژه ها:

آزمایشگاه جانورشناسی ، معماری یادگیری محور ، شایستگیهای شناختی ، آموزش زیست شناسی ، محیطهای تعاملی