بررسی رابطه میان حس تعلق با هویت اجتماعی و مشارکت در جامعه محلی در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم

در دهه های اخیر گسترش فضای مجازی افزایش فردگرایی و کاهش تعاملات چهره به چهره، موجب فاصله گیری نوجوانان از جامعه محلی و کاهش مشارکت اجتماعی آنها شده است. در چنین شرایطی، یکی از اهداف کلیدی نظام های آموزشی تربیت شهروندانی با هویت اجتماعی پایدار و مشارکت جو است. این پژوهش با هدف بررسی رابطه میان حس تعلق با هویت اجتماعی و مشارکت در جامعه محلی در دانش آموزان مقطع متوسطه دوم انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر و پسر مشغول به تحصیل در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ در شهر تهران بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای ۳۵۰ نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ملاک تعیین حجم نمونه، جدول مورگان بوده است. ابزار گردآوری داده ها شامل سه پرسشنامه استاندارد بود - مقیاس حس تعلق به مدرسه، ساخته ی بتی و وات (۲۰۰۴)، پرسشنامه هویت اجتماعی (SIQ)، تدوین شده توسط صفاری نیا و روشن (۱۳۹۰)، پرسشنامه تمایل به مشارکت اجتماعی طراحی و اعتباریابی شده توسط درستکار و همکاران (۱۳۹۹). داده ها با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه و آزمون همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که بین حس تعلق دانش آموزان و هویت اجتماعی آنها رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین حس تعلق به طور معناداری با میزان مشارکت آنها در فعالیت های اجتماعی محلی مرتبط است. نتایج نشان داد که دانش آموزانی که تعلق بیشتری به مدرسه و اجتماع خود احساس می کنند، دارای هویت اجتماعی قوی تری بوده و مشارکت فعال تری در امور اجتماعی از خود نشان می دهند. این یافته ها بر اهمیت توجه به راهبردهای مدرسه محور و محله محور در تقویت تعلق اجتماعی و مشارکت جویی در نسل جوان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

حس تعلق ، هویت اجتماعی ، مشارکت اجتماعی ، دانش آموزان ، تهران