بهبود مساله افت تحصیلی در درس جامعه شناسی با رویکرد اقدام پژوهی

افت تحصیلی یکی از چالش های مهم نظام آموزشی ایران است و می تواند پیامدهای فردی و اجتماعی گسترده ای به همراه داشته باشد. این پژوهش با هدف کاهش افت تحصیلی درس جامعه شناسی۳ رشته علوم انسانی در یکی از دبیرستان های دخترانه شهر لاهیجان استان گیلان انجام شد. روش تحقیق از نوع اقدام پژوهی انتخاب گردید. جامعه آماری شامل ۳۴ دانش آموز بود که در سه ماه اول سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ با میانگین نمره ۲/۱۱ دچار افت تحصیلی شناخته شدند. داده ها از طریق مشاهدات کلاسی، بررسی نمرات، مصاحبه با دانش آموزان، والدین و تحلیل تکالیف درسی گردآوری شد. با استفاده از روش اقدام پژوهی و طی یک چرخه شامل تشخیص مساله، برنامه ریزی، اجرا و ارزیابی، چهار راهکار اصلی طراحی و اجرا گردید که عبارتند از: ۱- بهبود فرآیند یاددهی–یادگیری ۲- تقویت انگیزش و نگرش مثبت نسبت به درس ۳- کاهش عوامل محیطی و روانی بازدارنده ۴- ارزشیابی مستمر و بازخورد سازنده. اجرای مجموعه ای از راهکارها منجر به بهبود قابل توجه در انگیزه، مشارکت فعال دانش آموزان و ارتقای نمرات آنان شد. میانگین نمرات دانش آموزان در سه ماه دوم سال تحصیلی در این درس به ۳/۱۶ رسید که نشان دهنده رشد ۱/۵ نمره ای نسبت به میانگین سه ماهه اول (۲/۱۱) است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که بهره گیری از الگوی اقدام پژوهی و اجرای راهبردهای خلاقانه و مشارکتی می تواند افت تحصیلی را کاهش دهد و مسیر یادگیری اثربخش تری را برای دانش آموزان فراهم نماید.

کلیدواژه ها:

افت تحصیلی ، جامعه شناسی ، اقدام پژوهی ، مدرسه ، دانش آموز