تحلیل کالبدی تابآوری بافت فرسوده شهری مطالعه محدوده مسجدیری زنجان

مقدمه: یکی از معضلات جدی که بسیاری از شهرهای ایران به ویژه کلانشهرها با آن روبه رو هستند فرسودگی بافتهای شهری است. این معضل را می توان یک مسئله جهانی برای اکثر شهرهای دنیا دانست، زیرا چرخه تغییرات شرایط کالبدی، اجتماعی و زیست محیطی شهرها در طول زمان بافت های شهری را به طور معمول در معرض فرسودی قرار می دهد. این بافت ها در مواجهه با حوادث بویژه بلایای طبیعی آسیب پذیر بوده و لطمات مالی و جانی بسیاری می بینند. لذا بررسی و ارتقای تابآوری این بافت ها در ارجحیت کاری مدیران شهری واقع شده است. هدف پژوهش ارزیابی و تحلیل کمی تابآوری بافت فرسوده محدوده مسجدیری شهر زنجان روش شناسی تحقیق این تحقیق از نوع کاربردی و تحلیلی توصیفی است و به تحلیل کالبدی تابآوری بافت فرسوده محدوده مسجدیری پایین زنجان می پردازد. ابزارهای کمی تکنیک چیدمان فضا و مشاهداتی کیفی بازدیدهای میدانی و داده های GIS محدوده به صورت تلفیقی استفاده شده است. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو مطالعاتی محدوده نیمه شرقی زنجان با تمرکز بر محدوده مسجدیری پایین است. یافته ها و بحث تحلیل نتایج و مشاهدات میدانی نشان می دهد که ۷۰ درصد ابنیه موجود در محدوده فاقد پایداری لازم برای مقابله با نیروهای جانبی می باشند و کوچه مدرسی بطول ۴۰ متر و با عرض متوسط ۳.۶۰ متر دارای کمترین عرض متوسط بوده و ۴۷ متر طول بن بست نیز در محدوده وجود دارد که در صورت بروز حادثه و ریزش جداره آنها تردد و امدادرسانی به پلاک های مسکونی واقع در بن بست ها با دشواری مواجه خواهد شد. همچنین مطابق نتایج حاصل از نرم افزار دپ مپس در تکنیک نحو فضا، کوچه نجف سلطان در عمیق ترین لایه نفوذی محدوده بوده و بر اساس بازدیدهای میدانی کوچه های شهید حسین حاتمی و پروین دارای بیشترین شکنج می باشند که تردد وسایط خدماتی و درمانی و انتظامی را با مشکل مواجه می سازند. شایان ذکر است کل محدوده در شعاع استاندارد مناسبی از خدمات ضروری نظیر بیمارستان و آتش نشانی و نیروی انتظامی قرار دارد. نتایج: یافته های این تحقیق نشان می دهد که بافت فرسوده مسجد پری زنجان با چالش های قابل توجهی در زمینه تاب آوری شهری مواجه است و راهکارهای تقویت تاب آوری کالبدی در بافت های فرسوده را می توان در توسعه زیرساخت های مقاوم در طراحی و اجرای پروژه های عمرانی که بر اساس استاندارد ساخته شده و می توانند به کاهش آسیب پذیری کمک کند جستجو کرد. همچنین این یافته ها می توانند به عنوان مبنایی برای برنامه ریزی و اجرای پروژه های بهبود تاب آوری شهری در این منطقه مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

تابآوری ، بافت فرسوده و ناکارآمد ، محله مسجدیری پایین زنجان