تحلیل نقوش گیاهی و اسلیمی معماری مذهبی تیموری در نگاره های کمال الدین بهزاد

دوره تیموری یکی از درخشان ترین ادوار تاریخ هنر ایران به شمار می آید؛ عصری که در آن نگارگری و معماری مذهبی به سطحی از کمال زیباشناختی و معناگرایانه رسیدند که تاثیر آن تا سده ها پس از آن نیز باقی ماند. در این میان، کمال الدین بهزاد به عنوان نگارگری برجسته، توانسته است بازتابی دقیق، هنرمندانه و نمادین از ساختار و تزئینات فضاهای مذهبی دوران خود - شامل،مساجد مدارس و زیارتگاهها - در نگاره هایش ارائه دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیوند میان نگارگری و معماری مذهبی،تیموری، با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده و بر نمونه هایی منتخب از آثار بهزاد تمرکز دارد. در این نگارهها نقوش تزئینی نظیر اسلیمی و ختایی، تکرارهای هندسی، هماهنگی رنگها، و سازمان فضایی برگرفته از معماری،مذهبی حضوری معنادار دارند که نه فقط به انتقال شکوه بصری این فضاها کمک می کند بلکه مفاهیمی چون قداست، تامل، نظم کیهانی و معناگرایی عرفانی را نیز القا مینماید. یافته های این پژوهش نشان میدهد که بهزاد از طریق زبان بصری نگارگری نه تنها کالبد معماری را به تصویر کشیده بلکه توانسته است جوهره معنوی و عرفانی آن را بازآفرینی کند این تعامل میان نگارگری و معماری،مذهبی نمونه ای بارز از وحدت درونی هنر اسلامی است؛ وحدتی که در آن فرم، رنگ و نماد به صورت هماهنگ در خدمت بیان معنا و انتقال جهان بینی توحیدی دوره تیموری قرار گرفته اند.

کلیدواژه ها:

دوره تیموری معماری ، مذهبی تزئینات معماری ، اسلامی نقوش در معماری ، کمال الدین بهزاد ، نگارگری