تفاوت عملکرد معماری روز در ایران و کشورهای مسلمان منطقه در چارچوب معماری اسلامی

این پژوهش به بررسی تطبیقی عملکرد معماری معاصر در ایران و کشورهای منتخب مسلمان منطقه شامل ترکیه، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بویژه امارات و عربستان و مالزی در چارچوب معماری اسلامی می پردازد. هدف اصلی شناسایی عوامل کلیدی شکل دهنده به رویکردهای متفاوت و نتایج عملکردی این معماریها. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی منابع کتابخانه ای، اسناد سیاست گذاری و مطالعات موردی شاخص است. یافته ها نشان می دهد که عملکرد اصلی معماری معاصر در ایران، عمدتا حول بازتولید نمادین هویت اسلامی ایرانی و بیان ارزش های انقلابی با محوریت نهادهای دولتی و تمرکز بر فضاهای مذهبی-فرهنگی است. در مقابل، عملکرد غالب در کشورهای منطقه، بویژه خلیج فارس، توسعه اقتصادی، شتابان جذب توریسم بین المللی و نمایش پیشرفت از طریق به کارگیری فناوری پیشرفته و همکاری با معماران جهانی است که در آن اسلامیت اغلب به صورت انتزاعی یا در سازمان فضایی و کاربری تجلی می یابد. ترکیه و مالزی رویکردهای تلفیقی تری با تاکید بر مدرنیته و پاسخگویی به اقلیم دارند. این تفاوت های عملکردی ریشه در عوامل سیاسی، ایدئولوژیک، و اقتصادی شامل تحریم ها در ایران، تاریخی، و اولویت های توسعه ای متفاوت دارد. مقاله با ارائه یک چارچوب تحلیلی مقایسه ای و یک الگوریتم ارزیابی عملکرد، زمینه را برای درک عمیق تر چالش ها و فرصت های پیش روی معماری اسلامی معاصر فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

معماری معاصر ، معماری اسلامی ، ایران ، کشورهای مسلمان ، عملکرد ، معماری هویت ، اسلامی ، مدرنیته ، تطبیق پذیری ، نمودار مفهومی ، الگوریتم تحلیل