تحلیلی فرهنگ محور از نقش حیاط مرکزی کاروانسراهای ایرانی

هر نظام هندسی پایدار به کار رفته، ساختار شکلی کاروانسراها ارتباط ویژه فضایی که در ساختار این بناها به کار رفته است را مشخص خواهد ساخت. در ساخت بناهای کاروانسراهای میان راهی، مورد بررسی نظامهای هماهنگی به شکل پایدار در گذر زمان وجود داشته است که از ارکان اصلی هویت بخش به معماری آنها بوده است. این ارکان بخش جدایی ناپذیر معماری گذشته ی ایرانی بوده اند که متاسفانه با از دست رفتن آنها در دوران جدید، بخشی از رموز معماری پایدار گذشته به دست فراموشی سپرده شده است. پژوهشگران اندکی بر روی هندسه و ساختار ساماندهی فضای پلان کاروانسراها کار کرده اند. این پژوهشها نیز کمتر به دستیابی به سامانه ای مشخص در ارتباط با هندسه آشکار و نهان بنا انجامیده است. حیاط مرکزی به منزله ی یکی از مولفه های بنیادین معماری کاروانسرای ایرانی، نقشی تعیین کننده در شکل دهی به تعاملات اجتماعی و تجاری، بهبود کیفیت محیط زیست و ارتقای امنیت این بناهای تاریخی دارد و همواره از بسترهای فرهنگی و ویژگی های بومی تاثیر پذیرفته است.

کلیدواژه ها:

کاروانسراها ، حیاط مرکزی ، تعاملات اجتماعی ، بناهای تاریخی