مروری بر نقش هوش مصنوعی در طراحی مشارکتی معماری از ابزارهای خلاق دیجیتال تا تعامل انسان و ماشین

گسترش روزافزون هوش مصنوعی و ظهور ابزارهای طراحی، مولد نقش این فناوری در فرآیند طراحی معماری وارد مرحله ای نوین شده است. یکی از مهمترین تحولات در این زمینه، شکل گیری الگوی طراحی مشارکتی میان انسان و هوش مصنوعی (Human-AI Co-Design) است. الگویی که در آن معمار نه تنها از ابزارهای دیجیتال برای ترسیم و مدل سازی استفاده می کند بلکه با یک سیستم هوشمند در تولید، ایده فرم و تصمیم سازی وارد تعامل مستقیم می شود. این مقاله مروری با هدف تحلیل ساختار، ظرفیت ها، ابزارها و چالش های طراحی مشارکتی انسان-ماشین تدوین شده است. در این راستا، ضمن معرفی مفاهیم کلیدی طراحی تعاملی و هوش مصنوعی، مولد کاربرد مدل هایی مانند GAN، Stable Diffusion و ابزارهایی همچون Finch۳D Midjourney، DALL E و Spacemaker مورد بررسی قرار گرفته اند. همچنین تجربه استودیوهای نوآور معماری در بهره گیری از این فناوری ها برای خلق فرم های بدیع تحلیل شده است. در پایان با شناسایی چالش هایی نظیر کنترل پذیری، مالکیت فکری و شکاف شناختی انسان-ماشین، مسیرهای آینده این تعامل خلاقانه ترسیم شده است. یافته های این مرور نشان می دهند که هوش مصنوعی نه به عنوان جایگزینی برای معمار بلکه به عنوان همکار خلاق می تواند نقشی موثر در تقویت نوآوری و تصمیم گیری در طراحی معماری ایفا کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، طراحی مشارکتی ، معماری ، ابزارهای دیجیتال ، ابزارهای خلاق