نقش و تاثیر اقلیم بر معماری خانه های سنتی استان گیلان- مورد مطالعاتی خانه جواد نصری رودسر

استان گیلان در شمال کشور و در کنار سواحل جنوبی دریای خزر قرار دارد. به طور کلی این استان دارای آب و هوایی معتدل و مرطوب است وجود حصار بلند رشته کوه البرز در جنوب این ناحیه مانع از خروج رطوبت و بخار ناشی از دریا می گردد. از خصوصیات بارز استان گیلان رطوبت و بارندگی زیاد است که عامل اصلی شکل گیری معماری و شهرسازی این منطقه می باشد. در این منطقه به منظور جلوگیری از راکد ماندن رطوبت و استفاده حداکثر از تهویه و کوران اجزاء تشکیل دهنده محیط مسکونی در محوطه بطور پراکنده استقرار می یابند. در واقع بافت روستایی و شهری به صورت باز است. در معماری این خطه از عناصری جهت دفع رطوبت و هدایت باران و آبهای سطحی و حداکثر تهویه استفاده شده تا به این طریق بتوانند به گونه ای معماری همساز با اقلیم دست یابند که در کنار عوامل زیباشناسانه و هماهنگی با محیط اطراف، شرایط آسایش را برای ساکنان خود فراهم آورد. از جمله این عناصر معماری ایوان، تلار، کرسی چینی، غلام گرد، بام شیبدار و... می باشد. مجموعه این عوامل در کنار عامل برونگرایی سبب ایجاد معماری منحصر به فردی شده که اقلیم را می توان علت اصلی شکل گیری آن دانست. به طورکلی برونگرایی به همراه بام شیبدار ویژگی خاص معماری این منطقه است. در این معماری ارتباط تنگاتنگی بین درون و بیرون بنا و محوطه مسکونی وجود دارد و فضاهای نیمه باز و لایه های شفاف خانه، فضای درون و بیرون را با هم ترکیب می نماید. شفافیت و نیمه باز بودن لایه های بیرونی بنا، سبب تاثیر اوضاع جوی همچون آفتاب و باد و باران و... شده و همچنین تعداد و سطح زیاد پنجره ها در جبهه های فشار و مکش بادهای فصول بهار و تابستان بر زندگی ساکنان و پیوند هر چه بیشتر آنان با طبیعت پیرامونشان می گردد. در تحقیق حاضر، با توضیحاتی که درباره ویژگی های معماری بناهای مسکونی منطقه داده می شود سعی بر آن است که تصویری کلی از معماری گیلان ارائه گردد معماری ای که بیانگر نوعی متفاوت از طراحی اقلیمی است و در اثر شرایط اقلیمی خاص منطقه شکل گرفته. و برای رسیدن به این منظور از مطالعات کتابخانه ای و میدانی استفاده شده است.

کلیدواژه ها:

اقلیم ، معماری همساز با اقلیم ، معماری بومی ، معماری بومی گیلان ، گیلان