بررسی تاثیر نظریه های یادگیری بر معماری بیونیک با رویکرد مدل ماتریس تفسیری ساختاری (ISM)

معماری فضاهای آموزشی نقش مهمی در فرآیند یادگیری دارد. امروزه با گسترش رویکردهای میان رشته ای، تلفیق اصول زیستی طبیعت (بیونیک) با نظریه های یادگیری به عنوان راهکاری نوین برای ارتقاء کیفیت محیط های آموزشی مطرح شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر نظریه های یادگیری رفتارگرایی، شناخت گرایی، ساخت گرایی و اجتماعی فرهنگی بر طراحی معماری بیونیک در فضاهای آموزشی انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی و با بهره گیری از مدل سازی ساختاری تفسیری (ISM) می باشد. ابتدا مولفه های کلیدی حاصل از تلفیق نظریه های یادگیری با اصول طراحی بیونیک شناسایی گردید، سپس با استفاده از نظرات خبرگان و تحلیل ISM، سطوح سلسله مراتبی روابط بین این مولفه ها تعیین شد. یافته های پژوهش نشان داد که عواملی چون «اتصال به طبیعت»، «نور طبیعی» و «تحریک چندحسی» به عنوان مولفه های پایه ای زمینه ساز شکل گیری مولفه های میانی همچون «تعامل اجتماعی»، «فرم های ارگانیک» و «یادگیری مشارکتی» هستند. در سطوح بالاتر، عناصر انعطاف پذیری، فضایی امنیت، ادراک شده و تنوع فضایی بیشترین وابستگی را دارند و در نتیجه گیری نهایی طراحی نمایان می شوند. نتیجه گیری نشان می دهد که استفاده از معماری بیونیک در طراحی محیط های آموزشی، به ویژه با در نظر گرفتن نظریه های یادگیری، می تواند به بهبود تعامل، افزایش بهره وری و ارتقاء تجربه یادگیری منجر شود. این یافته ها راهگشای طراحی فضاهایی طبیعت محور، تطبیق پذیر و انسان مدار خواهند بود.

کلیدواژه ها:

معماری بیونیک ، نظریه های یادگیری ، طراحی آموزشی ، مدل ماتریس تفسیری ساختاری ، طراحی محیط یادگیری