بازتاب ماهیت ورزش در فرم و فضای معماری مجموعه های ورزشی

امروزه با گسترش شهرنشینی و افزایش سبک زندگی کم تحرک، نیاز به فضاهای ورزشی به عنوان یکی از ابزارهای موثر در ارتقای سلامت جسمی و روانی جوامع بیش از پیش احساس می شود. ورزش دیگر صرفا یک فعالیت بدنی نیست، بلکه به مثابه یک فرهنگ اجتماعی نقش مهمی در کاهش تنش های روزمره، تقویت تعاملات انسانی و ایجاد همبستگی در میان افراد ایفا می کند. از این رو طراحی اصولی و هوشمندانه فضاهای ورزشی ضرورتی اجتناب ناپذیر در برنامه ریزی شهری و معماری امروز است. اما بررسی ها نشان می دهد که بسیاری از اماکن ورزشی دچار ضعف های جدی در طراحی معماری هستند. بسیاری از این فضاها ظاهری خشک و صنعتی دارند و بیشتر شبیه به سوله ها یا انبارها هستند تا یک فضای ورزشی. طراحی درون گرای این اماکن نه تنها جذابیتی برای کاربران ایجاد نمی کند، بلکه موجب گسست میان فضاهای ورزشی و محیط پیرامون شده و حس انزوا و ناهماهنگی با بافت شهری را تقویت می کند. این وضعیت علاوه بر اثر منفی بر سیمای شهری، از انگیزه ی عمومی برای مشارکت در فعالیت های ورزشی نیز می کاهد. طراحی یک مجموعه ورزشی با تاکید بر ماهیت آن در فرم و فضای معماری می تواند یک هویت منحصر به فرد ایجاد کند که هم زمان هم از نظر بصری معمارانه باشد و هم از نظر عملکردی به نیازهای ورزشی مختلف پاسخ دهد و به بهبود تجربه ی ورزشکاران در محیط های ورزشی کمک کند. مقاله ی حاضر در پی جست وجوی راهکارهایی است که بتواند همسویی میان فرم و فضای معماری با ماهیت ورزش را ممکن سازد. رویکرد این مقاله کیفی و روش آن مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه ای بوده است.

کلیدواژه ها:

فرم و فضای ورزشی ، معماری ورزشی ، ماهیت ورزش ، تجربه ی فضایی