مولفه های شاعرانگی معماری کویری: ایران

زیبایی یکی از مولفه های پایداری در معماری نواحی گرم و خشک، ایران پاسخ به شرایط دشوار اقلیمی همواره با خلق زیبایی همراه بوده است و امر زیبایی را می توان یکی از مولفه های پایداری معماری کویری ایران دانست. معماران ایرانی در پاسخ به شرایط کویری عناصری را خلق کرده اند که دارای منطق زیباشناسانه هستند. این در حالی است که در گفتمان معماری معاصر واژگان معماری برخاسته از پاسخ به شرایط اقلیمی اغلب در حاشیه توجه معماران قرار می گیرند، چرا که در معماری معاصر از منظر زبان فرمی رایج هماهنگی آنها با منطق زیبایی شناسی بنا مورد تردید است. این عناصر معمولا به عنوان اجزایی صرفا فنی عملکردگرا و یا مهندسی شده تلقی می شوند و نه به مثابه مولفه هایی واجد معنا، خاطره و بیان فرهنگی. در حالی که خلق زیبایی یکی از انگیزش های فعالیت های معماری است، شکافی بنیادین در هر دو سطح نظریه پردازی زیبایی شناسی و کنش طراحی اقلیمی وجود دارد؛ شکافی که ظرفیت های پنهان اقلیم در شکل بخشی به واژگان معمارانه برای تجربه، فضا، معنا و هویت را نادیده می گیرد. هدف این مقاله بررسی واژگان برخاسته از کنش اقلیمی در معماری کویر ایران از منظر زیبایی شناسانه با رویکرد طراحی محور و روش توصیفی-تحلیلی است. تمرکز بیشتر بر روی نمود عناصر آسایش اقلیمی، دربام مانند سقف چهارطاقی، چهارصفه ها و بادگیرها است. در نهایت، در بعد نظری ۵ محور نظری فهم از زیبایی و در بعد کاربردی ۷ راهبرد برخاسته از ویژگی های زیبایشناختی معماری کویری ایران برای طراحی معماری اقلیمی در هر زمانی مطرح می گردد.

کلیدواژه ها:

معماری اقلیمی ، زیبایی شناسی ، هویت بومی