مروری بر نقش ساباط در شکل گیری ریز اقلیم مطلوب در گذرگاههای شهری اقلیم گرم و خشک

اقلیم گرم و خشک با ویژگیهایی چون تابش شدید، آفتاب دمای بالای روزانه و اختلاف دمای زیاد شبانه روزی، همواره یکی از چالشهای اساسی در طراحی فضاهای شهری و معماری بومی ایران بوده است. ساباط به عنوان یکی از عناصر شاخص معماری سنتی در بافتهای تاریخی شهرهای این اقلیم نقش مهمی در تعدیل شرایط محیطی و ایجاد آسایش حرارتی در مسیرهای حرکتی و گذرگاههای شهری ایفا کرده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی مرورگرانه، به بررسی نقش ساباط در شکل گیری ریز اقلیم مطلوب در فضاهای بینابینی شهرهای اقلیم گرم و خشک می پردازد. یافته های این مطالعه با تکیه بر منابع کتابخانه ای و بررسی نمونه های موردی از شهرهای تاریخی مانند یزد، کاشان و نائین نشان می دهد که ساباط با کاهش شدت تابش، خورشید کنترل جریان باد، کاهش دمای موضعی و ایجاد سایه، نقشی کلیدی در ارتقای کیفیت محیطی فضاهای عمومی ایفا کرده است. درک صحیح از عملکرد اقلیمی این عنصر می تواند به بازاندیشی در طراحی فضاهای شهری معاصر و استفاده از راهکارهای بومی در جهت توسعه پایدار شهری کمک نماید.

کلیدواژه ها:

اقلیم گرم و ، ساباط ، ریز اقلیم ، اقلیم گرم و ، خشک معماری ، بومی آسایش حرارتی ، طراحی اقلیم پذیر