مروری بر یافته های ژنتیکی مرتبط با ساقه روی در چغندرقند

چغندرقند در کنار نیشکر دو منبع تامین کننده ی شکر و یک محصول ریشه ای مهم با چرخه ی زندگی دوساله است. در اغلب کشورها زراعت این محصول به‎صورت بهاره و فصل رشد آن مصادف با ماه‎های بهار و تابستان است اما در برخی موارد در صورت فراهم بودن شرایط اقلیمی مساعد می‎توان زراعت این محصول را به‎صورت پاییزه انجام داد. چغندرقند در سال اول چرخه ی زندگی خود، مقادیر زیادی برگ به همراه ریشه تولید می کند که برای تولید شکر و بیواتانول، خوراک دام، شیرینی ها و داروها، کودها و ترمیم خاک استفاده می شود. چغندرقند به طور معمول، پس از قرار گرفتن در معرض دمای سرد در طول ذخیره سازی زمستانی، در سال دوم چرخه زندگی خود وارد مرحله تولیدمثلی خود می شود. با این حال، در طول سال اول رشد، گیاه ممکن است به دلیل بهاره سازی و شرایط روزبلند، مستعد تولید شاخه های گل دار یا ساقه روی باشد. این پدیده موجب عدم رشدونمو طبیعی ریشه و کاهش عملکرد آن می‎شود. از سوی دیگر به دلیل مصرف مواد قندی به‎منظور رشد ساقه، درصد قند ریشه و در نهایت عملکرد شکر نیز کاهش می‎یابد لذا زراعت پاییزه چغندرقند نیازمند استفاده از ارقام متحمل به ساقه‎روی است. تحمل به ساقه‎روی صفت پیچیده‎ای است که به‎صورت چندژنی کنترل شده و تا حد زیادی متاثر از شرایط محیطی نظیر تاریخ کاشت، سن گیاه، تراکم، درجه حرارت و عرض جغرافیائی است. در این مقاله عوامل محیطی موثر بر گل دهی، مکانیسم های ژنتیکی و فیزیولوژیکی تنظیم کننده ی گذار به مرحله تولیدمثلی و روش های کشاورزی و به نژادی برای جلوگیری از گل دهی بررسی شده اند. بررسی حاضر می تواند برای پرورش دهندگان چغندرقند و به نژاد گرانی که روی توسعه ارقام و هیبریدهای مقاوم به ساقه روی کار می کنند و زیست شناسان مولکولی که مکانیسم های ژنتیکی و فیزیولوژیکی زیربنایی انتقال گیاهان به مرحله گل دهی را مطالعه می کنند، مفید باشد.

کلیدواژه ها:

بهاره سازی ، تناوب نوری ، متحمل به ساقه روی