بررسی هیبرید های مختلف چغندرقند در کشت پائیزه برای عملکرد ریشه و شکر، مقاومت به ساقه روی و میزان آلودگی به بیماری لکه برگی سرکوسپورایی

چغندرقند پائیزه با بهره گیری از شرایط اقلیمی خاص می تواند کشت پائیزه مناسبی باشد. گزینش رقم های مقاوم به ساقه روی و بیماری سرکوسپورایی می تواند در افزایش عملکرد ریشه و شکر موثر بوده و ضمن کاهش مصرف آب، خسارت ناشی از ساقه روی و بیماری لکه برگی سرکوسپرای را کاهش دهد. به منظور ارزیابی و گزینش هیبریدهای برتر، تعداد ۱۰ هیبرید پیشرو به همراه یک شاهد داخلی و چهار شاهد خارجی در دو سال زراعی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ و ۱۴۰۲-۱۴۰۱ در مرکز تحقیقات صفی آباد در منطقه دزفول مورد مقایسه قرار گرفتند. هیبریدهای مورد نظر به همراه پنج رقم تجاری در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار کشت و صفات عملکرد ریشه، درصد قند خالص و عملکرد شکر سفید اندازه گیری شد. بر اساس نتایج مقایسه میانگین داده های آزمون تعیین ارزش زراعی در منطقه دزفول، هیبریدهای جدید SBSI-۲۲۳ و SBSI-۲۲۴ به ترتیب با متوسط عملکرد شکر سفید ۴۱/۱۰ و ۸۹/۹ تن در هکتار، در مقایسه با شاهد مقاوم داخلی (۹۹/۶ تن در هکتار) بیش از ۴۰ درصد افزایش عملکرد نشان دادند. هیبرید SBSI-۲۲۴ و رقم پالما (Palma) به طور متوسط با عملکرد شکر ۱/۱۱ تن در هکتار، در گروه برتر آماری قرار گرفت و هیبرید SBSI-۲۲۳ نیز اختلاف معنی داری با ارقام موتور (Motor)، سمپر (Semper) و ونجلیس (Vangelis) نداشت. متوسط ساقه روی دو هیبرید SBSI-۲۲۳ و SBSI-۲۲۴ به ترتیب برابر صفر و ۰۹/۰ درصد  به دست آمد که نشان از تحمل خوب این هیبریدها نسبت به ساقه روی در شرایط کشت پائیزه در جنوب غرب کشور دارد. ویژگی دیگر این هیبریدها، مقاومت بالای آنها به بیماری لکه برگی است. متوسط نمره آلودگی هیبریدهای جدید SBSI-۲۲۳ و SBSI-۲۲۴ به ترتیب معادل ۸۸/۲ و ۷۵/۲ محاسبه شد که در میان سایر هیبریدهای جدید و ارقام شاهد داخلی و خارجی کمترین مقدار بود. متوسط نمره آلودگی شاهد مقاوم داخلی برابر ۵ و ارقام مقاوم خارجی پالما، سمپر، موتور و ونجلیس به ترتیب برابر ۳۱/۳، ۳۸/۵، ۳۸/۳ و ۹۴/۳ به دست آمد. هیبریدهای SBSI-۲۲۳ و SBSI-۲۲۴ به عنوان ارقام دیپلوئید منوژرم برای کشت پائیزه در مناطق چغندرکاری جنوب غرب کشور مناسب تشخیص داده شدند. این هیبری دها از عملکرد ریشه و درصد قند بالایی برخوردار بودند و مقاومت قابل قبولی نسبت به بیماری لکه برگی سرکوسپورایی از خود نشان دادند.

کلیدواژه ها:

رقم ، عملکرد شکر سفید ، کارائی مصرف آب