بررسی تاثیر احساس تعلق به مدرسه بر سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی

احساس تعلق به مدرسه به عنوان یکی از مهمترین مولفه های روانشناختی در شکل گیری نگرش مثبت دانش آموزان نسبت به یادگیری و محیط آموزشی نقشی بنیادین در سلامت روان و موفقیت تحصیلی آنان ایفا می کند. این احساس، که شامل درک، پذیرش ارزشمندی و عضویت در جمع مدرسه است، زمینه ساز ایجاد پیوندهای عاطفی پایدار میان دانش آموز، معلم و همسالان بوده و به تقویت انگیزش درونی، کاهش اضطراب، افزایش اعتماد به نفس و بهبود عملکرد تحصیلی منجر می شود. پژوهش های مروری در دهه های اخیر نشان داده اند که هر چه سطح احساس تعلق به مدرسه در میان دانش آموزان بالاتر باشد، احتمال بروز مشکلات رفتاری، افت تحصیلی، احساس انزوا و افسردگی کاهش می یابد. همچنین وجود روابط حمایتی میان معلمان و دانش آموزان، مشارکت فعال در فعالیت های گروهی و احساس عدالت آموزشی از جمله عوامل تقویت کننده ی این حس هستند. از سوی دیگر، نبود حس تعلق می تواند موجب بی علاقگی، غیبت های مکرر، ترک تحصیل و کاهش سلامت روانی شود. در مدارس ابتدایی که پایه گذار رشد هیجانی و شناختی کودکان اند، پرورش احساس تعلق به مدرسه از طریق ایجاد محیط های یادگیری امن، تعامل محور و عاطفی ضرورتی انکارناپذیر دارد. این مقاله ی مروری با هدف بررسی یافته های نظری و پژوهشی در زمینه ی تاثیر احساس تعلق به مدرسه بر سلامت روان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدایی تلاش می کند ضمن مرور نظریه های مرتبط همچون نظریه دلبستگی، نظریه ی نیازهای اساسی مازلو و دیدگاه های روانشناسی مثبت گرا، مسیرهای اثرگذاری این متغیر را تبیین کرده و به شناسایی راهکارهایی برای تقویت این احساس در محیط های آموزشی بپردازد. نتایج تحلیل مطالعات پیشین بیانگر آن است که مدرسه ای که بستر عاطفی مثبت، روابط حمایتی، فرصت های مشارکت اجتماعی و احساس احترام متقابل را فراهم آورد، می تواند به عنوان عامل محافظ در برابر فشارهای روانی عمل کند و مسیر رشد تحصیلی و روانی دانش آموزان را به سوی تعالی هدایت نماید.

کلیدواژه ها:

احساس تعلق به ، مدرسه ، سلامت روان ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، روابط عاطفی