اقدام پژوهی : چگونه توانستم با بهره گیری از فیلمهای مستند و منابع چندرسانه ای، یادگیری مفاهیم سخت و انتزاعی تاریخ را برای دانش آموزان ساده تر کنم؟

پژوهش حاضر با موضوع چگونه توانستم با بهره گیری از فیلمهای مستند و منابع چندرسانه ای یادگیری مفاهیم سخت و انتزاعی تاریخ را برای دانش آموزان ساده تر کنم؟ در دبیرستان دخترانه عفاف شهرستان زرقان استان فارس با ۳۰ دانش آموز پایه متوسطه دوم انجام گرفت. مسئله اصلی این بود که دانش آموزان درس تاریخ را خشک، دشوار و مبتنی بر حفظیات می دانستند و درک مناسبی از روابط علت و معلولی وقایع تاریخی نداشتند. به همین دلیل پژوهشگر با بهره گیری از رویکرد اقدام پژوهی و با استفاده از ابزارهای گردآوری داده مانند مشاهده مستقیم، مصاحبه با دانش آموزان، گفت و گو با همکاران و والدین و اجرای پرسشنامه انگیزش تحصیلی هارتر با روایی و پایایی تایید شده، به شناسایی ابعاد مسئله پرداخت. در مرحله شواهد، نتایج نشان داد که بی انگیزگی، مشارکت پایین و یادگیری سطحی در کلاس تاریخ شایع است. پس از تحلیل داده ها چند راهکار انتخاب شد: نمایش فیلمهای مستند کوتاه همراه با پرسشهای مرحله ای، تقسیم دانش آموزان به گروه های تحلیلی، ساخت دیوار زمان و مکان، دفترچه یادداشت تاریخی و تغییر شیوه ارزشیابی به حالت تحلیلی. این راهکارها طی شش هفته اجرا و به طور مداوم تحت نظارت و بازخورد همکاران، معاون و مشاور مدرسه قرار گرفتند. در مرحله شواهد ۲، پرسشنامه مجددا اجرا شد و بهبود چشمگیر در علاقه، انگیزه و توان تحلیل دانش آموزان مشاهده گردید. نتایج مقایسه شواهد ۱ و ۲ و جدول شش پرسشه نشان داد که مسئله تا حد زیادی برطرف شده و اهداف پژوهش، ساده سازی مفاهیم، افزایش انگیزه و تقویت تحلیل تاریخی تحقق یافته است. بنابراین، استفاده هدفمند از رسانه های چندرسانه ای می تواند به عنوان روشی کاربردی و موثر در آموزش تاریخ توصیه شود.

کلیدواژه ها:

تاریخ ، فیلم مستند ، چندرسانه ای ، اقدام پژوهی ، یادگیری تحلیلی