مقایسه استدلال اخلاقی دانش آموزان آسیب دیده ی بینایی و بدون آسیب بینایی

استدلال اخلاقی یکی از مهم ترین ابعاد رشد روانی و اجتماعی دانش آموزان است که بر تصمیم گیری، رفتارهای اجتماعی و تعاملات میان فردی آنان تاثیر مستقیم دارد. هدف پژوهش حاضر، مقایسه استدلال اخلاقی دانش آموزان دارای آسیب بینایی و بدون آسیب بینایی در مدارس شهر قزوین بود. پژوهش از نوع توصیفی-مقایسه ای و جامعه آماری آن شامل دانش آموزان ابتدایی دارای آسیب بینایی و بدون آسیب بینایی بود. نمونه پژوهش شامل ۸۰ دانش آموز (۴۰ دانش آموز دارای آسیب بینایی و ۴۰ دانش آموز بدون آسیب بینایی) با روش نمونه گیری در دسترس و همسان سازی گروه ها انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استدلال اخلاقی کولبرگ و مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمون t مستقل و همبستگی پیرسون) تحلیل شد. یافته ها نشان داد که میانگین سطح استدلال اخلاقی دانش آموزان بدون آسیب بینایی بالاتر از دانش آموزان دارای آسیب بینایی است (p<۰.۰۵). همچنین، نوع استدلال اخلاقی در دو گروه متفاوت بود؛ دانش آموزان دارای آسیب بینایی تمایل بیشتری به استدلال پساهنجاری، توجه به اصول انسانی و همدلی داشتند، در حالی که دانش آموزان بدون آسیب بینایی بیشتر بر رعایت قوانین و هنجارهای اجتماعی تاکید داشتند. نتایج تحلیل کیفی نیز نشان داد که تجربه های ملموس و تعاملات اجتماعی نقش مهمی در شکل گیری استدلال اخلاقی دانش آموزان دارای آسیب بینایی دارد. پژوهش حاضر نشان داد که تفاوت های محیطی، تجربه ای و حسی می تواند الگوهای استدلال اخلاقی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار دهد و طراحی برنامه های آموزشی و پرورشی متناسب با نیازهای ویژه می تواند مهارت های اخلاقی و اجتماعی آنان را ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

استدلال اخلاقی ، دانش آموزان دارای آسیب بینایی ، دانش آموزان بدون آسیب بینایی ، عدالت و همدلی ، آموزش اخلاقی