بررسی و مقایسه مهارت های ارتباطی اولیه در کودکان دارای اختلال طیف اتیسم فارسی زبان با استفاده از چک لیست مهارت های ارتباطی

هدف مهارت های ارتباطی اولیه که در دوران پیش زبانی ظهور می یابند، پایه ای برای رشد بعدی زبان در کودکان دارای رشد طبیعی و همچنین کودکان دارای اختلالات ارتباطی هستند. کودکان دارای اختلال طیف اتیسم، از جمله افرادی هستند که نقایصی زیادی را در رشد این مهارت ها نشان می دهند. هدف از این مطالعه بررسی مهارت های ارتباطی کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم ۳ تا ۵ ساله دارای حداقل و یا بدون کلام بر اساس چک لیست مهارت های ارتباطی بود. روش بررسی این مطالعه مقطعی شامل ۲ گروه کودکان فارسی زبان بود: ۱. ۷۰ کودک دارای اختلال طیف اتیسم در ۳ گروه سنی ۳، ۴ و ۵ ساله؛ ۲. ۱۳۲ کودک دارای رشد طبیعی در ۴ گروه سنی ۹، ۱۰، ۱۱ و ۱۲ ماهه.کودکان دارای اختلال طیف اتیسم حداکثر ۳ تا ۵ کلمه ی خودانگیخته بیانی بر اساس نتایج فهرست تکامل برقراری ارتباط مک آرتور بیتز ۱ داشتند. مهارت های ارتباطی در این دو گروه با استفاده از چک لیست مهارت های ارتباطی بررسی و درگروه های سنی و میان هر دو گروه مقایسه شد. یافته ها میان نمرات کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم ۳ تا ۵ ساله با برخی از نمرات کودکان ۹ الی ۱۱ ماهه دارای رشد طبیعی تفاوت معنی داری مشاهده نشد و عملکرد ارتباطی آنان مشابه یکدیگر بود (p>۰/۰۵).  اما میان نمرات بخش ارتباط ( شامل حرکات بیانگر، تماس چشمی و کارکردهای ارتباطی)، در کودکان ۹ تا ۱۱ماهه دارای رشد طبیعی و همچنین نمرات تمامی مهارت های ارتباطی کودکان ۱۲ ماهه با گروه شرکت کننده های مبتلا به اختلال طیف اتیسم تفاوت معنی دار آماری وجود داشت. کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم نمرات کمتری را کسب کرده بودند (p<۰/۰۰۱). نتایج آزمون آنالیز واریانس یک طرفه برای مقایسه درون گروهی نمرات کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم ، تفاوت معنی داری بین میانگین نمرات گروه های سنی با یکدیگر نشان نداد (p>۰/۰۵). اما در گروه دارای رشد طبیعی تفاوت معنی داری میان میانگین نمرات گروه های سنی مختلف وجود داشت و با افزایش سن، نمرات افزایش معنی داری یافته بود (p<۰/۰۰۱). نتیجه گیری با وجود آنکه کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم از لحاظ سن تقویمی بسیار بزرگ تر از گروه دارای رشد طبیعی بودند، اما تمامی مهارت های ارتباطی اولیه آن ها نسبت به کودکان ۱۲ ماهه دارای رشد طبیعی، دارای تاخیر رشدی قابل توجهی بود. بنابراین غربالگری و مداخله زودهنگام مهارت های ارتباطی اولیه کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم جهت کمک به رشد زبانی و ارتباطی آنان اهمیت فراوانی دارد.

کلیدواژه ها:

Autism spectrum disorder (ASD) ، Communication ، Language development ، Children  ، اختلال طیف اتیسم ، ارتباط ، رشد زبان ، کودکان