بازپژوهی فقهی عنصر مادی جرم قذف با محوریت رکن موضوع انتساب (نقد و پیشنهاد اصلاح ماده ۲۴۵ ق.م.ا)

موضوع انتساب جرم قذف بر اساس ماده ۲۴۵ ق.م.ا عبارت است از نسبت دادن جرایم زنا و لواط به شخص دیگر. خاستگاه انحصار موضوع انتساب قذف به زنا و لواط بر اساس یکی از دو دیدگاه موجود در فقه جزایی است. گستره موضوع انتساب قذف در فقه جزایی، مورد اختلاف نظر واقع شده است. گروهی از فقهای امامیه بر این باور هستند دایره موضوع انتساب قذف به جرایم زنا و لواط منحصر است؛ به طوری که هیچ انتساب دیگری را واجد شرایط معتبر برای تحقق عنصر مادی قذف نمی­دانند. اما گروه دیگری از فقهای امامیه، انتساب سحق را به انتساب زنا و لواط اضافه کرده و این چنین دایره موضوع انتساب قذف را گسترده­تر از دیدگاه پیشین می­دانند. با تتبع در آرای هر دو دیدگاه، معلوم می­شود قائلین هر یک از دیدگاه­های مذکور برای اثبات اندیشه خود به ادله متعددی استناد کرده­اند. پژوهش حاضر بر اساس روش توصیفی تحلیلی به طرح دیدگاه­های موجود درباره مسئله حاضر پرداخته و ضمن ذکر ادله با استفاده از روش تضارب آرا به نقد و بررسی هر یک از دلایل اقدام کرده است. تحقیقات صورت گرفته منتج به نقد ماده ۲۴۵ ق.م.ا شده است؛ زیرا ادله دیدگاه انحصار موضوع انتساب قذف به زنا و لواط از اعتبار لازم برخوردار نیست. انتساب سحق می­تواند مانند انتساب زنا و لواط در جایگاه عنصر مادی جرم قذف، نقش­آفرینی کند.

کلیدواژه ها:

عنصر مادی ، قذف ، زنا ، لواط ، سحق