الگوی حکمرانی متعالی در نظام سلامت ایران: شناسایی و تحلیل ابعاد موثر

مقدمه: حکمرانی متعالی در نظام سلامت با تاکید بر ارزش ها و اصول بنیادین، نقش متمایزی در ارتقای کیفیت و کارآمدی سیستم سلامت دارد. در همین راستا، این پژوهش با هدف شناسایی و طراحی الگوی حکمرانی متعالی در نظام سلامت ایران و تحلیل ابعاد موثر آن انجام شد.

روش کار: این تحقیق به روش آمیخته انجام شده است؛ در بخش کیفی، رویکرد توسعه ای و در بخش کمی، رویکرد کاربردی اتخاذ شد. جامعه آماری بخش کیفی شامل مطالب منتشرشده در حوزه حکمرانی نظام سلامت از پایگاه های اطلاعاتی معتبر بود و جامعه آماری بخش کمی شامل کارکنان مراکز درمانی سازمان تامین اجتماعی شمال غرب کشور بود که نمونه ای ۳۶۰ نفره از مدیریت درمان استان های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و اردبیل انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها در بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته با ابعاد استخراج شده از تکنیک فراترکیب بود. داده ها با استفاده از رویکرد فراترکیب و معادلات ساختاری و نرم افزارهای SMART PLS و MAXQDA تحلیل شدند.

یافته ها: نتایج نشان داد که حکمرانی متعالی در نظام سلامت شامل ۸ بعد اصلی است: توانایی های تحلیلی و تصمیم گیری، عوامل ارتباطی، زیرساخت، اقدامات استراتژیک، فرهنگ، مشخصه های عمومی، عوامل سازمانی/مدیریتی و سیاست های سازمانی. آزمون مدل در نمونه آماری بزرگ تر نشان داد که ابعاد فرهنگ، عوامل ارتباطی و مشخصه های عمومی بیشترین همبستگی را با حکمرانی متعالی در نظام سلامت دارند.

نتیجه گیری: یافته ها بیانگر آن است که برای تحقق حکمرانی متعالی در نظام سلامت، توجه همزمان و متوازن به تمامی ابعاد ضروری است و غفلت از هر یک می تواند دستیابی به اهداف و ایده آل های این نوع حکمرانی را با چالش مواجه کند. بنابراین، مدیران و سیاست گذاران سلامت باید با تمرکز ویژه بر دسترسی برابر به خدمات سلامت، شفافیت و پاسخگویی، و ارتقای اخلاق مداری، برنامه ها و استراتژی های کارآمدی برای تقویت حکمرانی متعالی طراحی و اجرا نمایند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی متعالی ، نظام سلامت ، اخلاق مداری.