مقایسه مولفه های خودآگاهی در آثار دینی و فلسفی و بررسی تاثیر آن بر سلامت روان سالمندان

خودآگاهی مفهومی کلیدی در روانشناسی است که نقشی مهم در سلامت روان و کیفیت زندگی، به ویژه در دوران سالمندی، ایفا می کند. این پژوهش به مقایسه مولفه های خودآگاهی در آثار دینی و فلسفی و بررسی تاثیر آن بر سلامت روان سالمندان پرداخته است. در آثار دینی مانند قرآن و نهج البلاغه، خودآگاهی به عنوان درک عمیق از رابطه انسان با خداوند و مسئولیت های اخلاقی و معنوی تعریف شده است. برای مثال در قرآن بر تفکر در آیات الهی، شکرگزاری و تسلیم در برابر اراده خداوند تاکید شده که می تواند به آرامش روانی و کاهش اضطراب در سالمندان کمک کند. در مقابل، فلسفه های غربی مانند دیدگاه های ارسطو و سارتر، خودآگاهی را به معنای شناخت هویت فردی و پذیرش مسئولیت های شخصی تحلیل می کنند. ارسطو، خودشناسی را پیشنیاز دستیابی به فضائل اخلاقی دانسته، در حالی که سارتر آن را ابزاری برای مواجهه با آزادی و بحران های وجودی می داند. این رویکردها می توانند به سالمندان کمک کنند تا با اضطراب، افسردگی و حس بی معنایی زندگی مقابله کرده و رضایت بیشتری از زندگی خود داشته باشند. روش تحقیق شامل تحلیل تطبیقی متون دینی (قرآن و نهج البلاغه) و فلسفی (آثار ارسطو و سارتر) با استفاده از رویکرد تحلیل محتوای کیفی است. نتایج نشان می دهد آموزه های دینی با تقویت معنویت و آموزه های فلسفی با تاکید بر شناخت فردی، به بهبود سلامت روان سالمندان کمک می کنند. این مطالعه بر اهمیت ترکیب این دو دیدگاه برای ارتقای خودآگاهی و سلامت روان سالمندان تاکید دارد و راهکارهای عملی برای مداخلات روانشناختی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

خودآگاهی ، سلامت روان سالمندان ، قرآن ، نهج البلاغه ، ارسطو ، سارتر ، فلسفه ، معنویت