تاثیر تنظیم کننده های رشد گیاهی و محرک های زیستی بر کالوس زایی گیاه پروانش

گیاه پروانش(Catharanthus roseus)  به علت تولید آلکالوئیدهای  وین کریستین و وین بلاستین اهمیت بالایی دارد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی بهترین روش ضدعفونی بذر و تاثیر تنظیم کننده­های رشد گیاهی و محرک­های زیستی بر کالوس زایی گیاه پروانش است. ابتدا بررسی بهترین روش ضدعفونی با بیشترین درصد زنده مانی بذر توسط درصدهای مختلف هیپوکلریت سدیم( ۵/۱، ۵/۲ و ۵ درصد) انجام شد، سپس از هورمون­های ۲.۴-D (۵/۰، ۱، ۵/۱ میلی­گرم در لیتر)، NAA (۵/۰، ۱، ۳ میلی­گرم در لیتر) و BAP (۵/۰، ۱، ۳ میلی­گرم در لیتر) ، اسیدآسکوربیک (۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی­گرم در لیتر)، ملاتونین (۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰میلی­گرم در لیتر) و عصاره مخمر (۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی­گرم در لیتر) استفاده شد. نتایج  نشان دادند بهترین روش ضدعفونی بذر با بیشترین درصد بقا و کمترین درصد آلودگی قارچی و باکتریایی مربوط به ضدعفونی هیپوکلریت سدیم ۵/۲ درصد و محیط کشت مناسب برای رشد کالوس محیط کشت MS حاوی ۱ میلی گرم در لیتر NAA و ۱ میلی گرم در لیتر BAP است. در تیمار اسید آسکوربیک بالاترین وزن تر کالوس در تیمار mg/L۱۵۰ اسیدآسکوربیک (۰۸۷۲/۰) مشاهده شد که کمترین تغییر رنگ (قهوه ای شدن) را داشت. نتایج حاصل از بررسی صفات ریخت شناسی کالوس های تحت تیمار ملاتونین و عصاره مخمر نشان دادند بیشترین درصد کالوس زایی و وزن تر کالوس مربوط به عصاره مخمر در غلظت mg/L  ۱۵۰ است. به طورکلی ضدعفونی بذر با هیپوکلریت سدیم ۵/۲ درصد و محیط کشت MS حاوی ۱ میلی گرم در لیتر NAA و ۱ میلی گرم در لیترBAP  برای کالوس زایی بهینه شد. همچنین،  mg/L۱۵۰ اسید آسکوربیک و mg/L۱۵۰ عصاره مخمر بیشترین وزن و کیفیت کالوس را به همراه داشتند.

کلیدواژه ها:

اسیدآسکوربیک ، پروانش ، کالوس ، عصاره مخمر ، ملاتونین