بررسی اثرات فشار توسعه بر تاب آوری کالبدی شهرهای ساحلی با تاکید بر معیارهای اکولوژیکی (نمونه موردی: شهرهای نور و بابلسر)

رشد شتابان جمعیت و گسترش شهرنشینی در مناطق ساحلی ایران، به ویژه در شهرهای نور و بابلسر، سبب افزایش فشار بر منابع اکولوژیکی و کاهش تاب آوری کالبدی این شهرها شده است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل اثرات فشار توسعه بر تاب آوری کالبدی با تاکید بر معیارهای اکولوژیکی و ارائه راهبردهایی برای متناسب سازی روند توسعه و ارتقای تاب آوری شهری است.این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی–تحلیلی و میدانی است. جامعه آماری شامل ۳۸۲ نفر از شهروندان و ۸۰ نفر از کارشناسان دستگاه های اجرایی شهرهای نور و بابلسر بوده است. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای و پرسش نامه گردآوری و با استفاده از آزمون تی تک نمونه ای و مدل سازی ساختاری (PLS) تحلیل شد.نتایج نشان داد در شهر نور بیشترین اثر فشار توسعه بر کیفیت خاک و تغییر چشم انداز طبیعی بوده، در حالی که در بابلسر بیشترین اثر بر زیستگاه ها، حیات وحش و نیز چشم انداز طبیعی مشاهده شده است. در زمینه مدیریت شهری، در نور بیشترین اقدام موثر در حوزه توسعه دسترسی عمومی به ساحل و رشد هوشمند شهری و در بابلسر بیشترین تاکید بر ایجاد سازگاری میان فعالیت های اقتصادی و کاهش تمرکز فعالیت های انسانی بوده است. همچنین از نظر کارشناسان، عملکرد مدیریت شهری در توسعه دسترسی عمومی به ساحل مطلوب تر و در جلوگیری از تخریب اراضی حاصلخیز ضعیف تر ارزیابی شد.یافته ها نشان می دهد فشار توسعه به طور معناداری موجب کاهش تاب آوری کالبدی شهرهای نور و بابلسر شده است. بنابراین، توجه به معیارهای اکولوژیکی در برنامه ریزی شهری می تواند نقش اساسی در کاهش آسیب پذیری، حفظ محیط زیست ساحلی و ارتقای پایداری و تاب آوری کالبدی شهرهای ساحلی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

اثرات فشار توسعه ، تاب آوری کالبدی ، معیارهای اکولوژیکی ، شهرهای نور و بابلسر