ارزیابی اقتصادی-فنی طراحی فضاهای شهری هوشمند با رویکرد معماری تعاملی، زیرساخت های الکترونیک (IoT ) و مدل سازی تامین مالی در شهرداری قائم شهر

در راستای ارتقای کیفیت زندگی و افزایش بهره وری خدمات شهری، این پژوهش ارزیابی اقتصادی-فنی «طراحی فضاهای شهری هوشمند» را در محدوده مرکزی قائم شهر با تاکید بر «معماری تعاملی»، زیرساخت های الکترونیک مبتنی بر اینترنت اشیا (IoT) و «مدل سازی تامین مالی» ارائه می دهد. بدین منظور، چارچوبی چندمعیاره شامل شاخص های فنی (پوشش سنسور، تاخیر شبکه، مصرف انرژی)، اقتصادی (NPV، IRR، دوره بازگشت سرمایه) و اجتماعی (رضایت شهروندان، مشارکت پذیری) تدوین شد. داده های میدانی از ۱۴ نقطه پرتردد شهر با استقرار ۸۲ دستگاه سنسور IoT (اندازه گیری آلودگی صوتی، هوا، شار نوری و تراکم جمعیت) در بازه ۶ ماهه گردآوری و با روش تحلیل پوششی داده ها (DEA) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که پیاده سازی مدول تعاملی «میز هوشمند شهری» به همراه سیستم روشنایی تطبیقی و نیمکت های خورشیدی، با صرفه جویی سالانه ۳۱ % در هزینه نگهداری فضای سبز و ۲۲ % در مصرف برق، دوره بازگشت سرمایه ۴.۲ سال و NPV مثبت ۲۷ میلیارد ریال را محقق می سازد. همچنین، مدل تامین مالی ترکیبی «ادغام منابع بودجه شهرداری، مشارکت بخش خصوصی (PPP) و صدور اوراق صکوک سبز»، ریسک مالی پروژه را تا ۱۸ % کاهش داد. رویکرد پیشنهادی قابلیت بازتولید در سایر شهرهای متوسط کشور را دارد و می تواند به عنوان الگویی برای تبدیل فضاهای شهری سنتی به فضاهای واکنش گرا و خودکار مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فضای شهری هوشمند ، معماری تعاملی ، اینترنت اشیا(IoT)ارزیابی اقتصادی-فنی ، مدل سازی تامین مالی ، مشارکت عمومی-خصوصی (PPP)；شهرداری قائم شهر