تاثیر رژیم های آبیاری و سطوح نیتروژن بر ویژگی های مورفوفیزیولوژیک و عملکرد ذرت هیبرید ۷۰۳ در یک خاک لوم شنی

این مطالعه با هدف ارزیابی تاثیر سطوح مختلف کود نیتروژن بر ویژگی های رویشی و زایشی ذرت (Zea mays L.) هیبرید ۷۰۳ در شرایط کم آبیاری در یک خاک لوم شنی در منطقه جیرفت انجام شد. آزمایش به صورت کرت های خردشده در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی ۱۳۹۸ اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل دور آبیاری در ۴ سطح (معادل ۹۰، ۱۴۰، ۱۹۰ و ۲۴۰ میلی متر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس A) به عنوان عامل اصلی و کود نیتروژن در ۴ سطح (۲۰۰، ۳۰۰، ۴۰۰ و ۵۰۰ کیلوگرم اوره بر هکتار) در دو تقسیط در مراحل چهار برگی و ظهور گلآذین نر، به عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که ذرت تا سطح آبیاری معادل ۱۴۰ میلی متر تبخیر از تشتک، توانایی تحمل تنش خشکی را داشت اما افزایش شدت تنش خشکی، باعث کاهش معنادار صفات رویشی، عملکرد بیولوژیک و دانه شد. کاربرد سطوح بالاتر کود نیتروژن توانست تا حدودی از شدت کاهش عملکرد و اجزای عملکرد ذرت در شرایط تنش کم آبی بکاهد. مصرف ۵۰۰ کیلوگرم اوره بر هکتار در دور آبیاری ۹۰ و ۱۴۰ میلی متر تبخیر، سبب بهبود صفاتی همچون غلظت کلروفیل کل، وزن دانه در بلال، تعداد دانه در هر ردیف، ارتفاع گیاه، قطر ساقه و مقدار نسبی آب برگ گردید. تمامی صفات مورد بررسی در تیمارهای ۱۹۰ و ۲۴۰ میلی متر تبخیر، صرف نظر از سطح کود نیتروژن، کاهش قابل توجهی یافتند. بر اساس این نتایج، توصیه می شود که برای ذرت هیبرید ۷۰۳ در یک خاک لوم شنی در شرایط اقلیمی گرم و خشک، از اعمال تنش کم آبی بیش از ۱۴۰ میلی متر تبخیر از سطح تشتک اجتناب شود و کاربرد بهینه نیتروژن می تواند به تعدیل اثرهای منفی کم آبیاری کمک کند. همچنین، در شرایط تامین آب کافی، می توان مصرف کود نیتروژن را تا حدود ۵۰ درصد کاهش داد بدون آنکه کاهش معناداری در عملکرد مشاهده شود.

کلیدواژه ها:

اوره ، تشتک تبخیر کلاس A ، عملکرد بیولوژیک ، غلظت کلروفیل ، مقدار نسبی آب برگ