تبیین چارچوب نظری فضاهای عمومی شهری عدالت محور با تاکید بر جنسیت

بیان مسئله: فضای عمومی بخش عمده­ای از شهرها را می­سازد و به همین دلیل در هسته مطالعات شهری و بسیاری از رشته های مختلف از جامعه شناسی، جغرافیا، علوم سیاسی، مردم شناسی، معماری و فلسفه تا برنامه ­ریزی قرار گرفته است. به گونه­ ای که در دهه گذشته، فضای عمومی شهر به عنوان تسهیل کننده عدالت شهری، توجه و بحث فزاینده ­ای را در تحقیقات شهری، سیاست گذاری و بحث عمومی به خود جلب کرده است. چارچوب فضاهای عمومی شهری عادل به عنوان یکی از اساسی­ ترین موضوع­های مورد غفلت قرار گرفته در زمینه اصلی­ترین و مهم­ترین چالش­های شهرهای معاصر یعنی عدالت جنسیتی تا کنون تبیین نشده است.هدف: با عطف به موضوع و مساله هدف مقاله، تبیین چارچوب عدل سنجی فضاهای عمومی شهری با تاکید بر عدالت جنسیتی می­باشد.روش: در پژوهش حاضر تلاش شده ابتدا با بهره­ گیری از روش مرور سیستماتیک به استخراج شاخص­های فضاهای عمومی شهری عادل از منظر جنسیت پرداخته شود و سپس شاخص­ها به مولفه ­های مناسب دسته ­بندی و در قالب چارچوب تدوین گردند. یافته ­ها و نتیجه­ گیری: یافته ­های پژوهش حاضر نشان داد که ۸۶ شاخص در مطالعات جهانی به عنوان شاخص­های فضاهای عمومی شهری عادل جنسیتی مطرح شده ­اند و آن­ها در ۱۶ مولفه احساسات، سازگاری با زمینه، بهره ­گیری از عناصر طبیعی، کیفیت محیطی، امنیت، اجتماع­ پذیری، حضورپذیری، تنوع، کارآمدی، پاسخگویی، دسترسی، شرایط کالبدی، رویدادمداری، عفاف و امکانات و تسهیلات رفاهی و ۷ بعد ادراکی، محیطی، اجتماعی، فضایی، کالبدی، مذهبی- فرهنگی و مدیریت شهری دسته­ بندی می­شوند.

کلیدواژه ها:

فضاهای عمومی شهری ، جنسیت ، عدالت ، عدالت جنسیتی ، چارچوب نظری