طراحی و تدوین بسته توانمندسازی ارتباطی-اجتماعی با رویکرد تیچ و پکس و مطالعه اثربخشی آن بر بهداشت جنسی کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم

کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم به دلیل فقدان مهارت های اجتماعی در معرض خطر آزار و اذیت جنسی هستند. لذا هدف از این پژوهش طراحی و تدوین بسته توانمندسازی ارتباطی-اجتماعی با رویکرد تیچ و پکس و مطالعه اثربخشی آن بر بر بهداشت جنسی کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم بود. طرح پژوهشی نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون – پس آزمون و پیگیری ۱ ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی کودکان پسر مبتلا به اختلال طیف اتیسم ۶ تا ۱۲ ساله شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ از مدرسه ویژه اختلال اوتیسم بودند، از بین کل جامعه هدف به روش نمونه گیری در دسترس تعداد ۴۰ نفر مبتلا به اوتیسم با استفاده از مقیاس تشخیص اوتیسم (Gilliam, ۱۹۹۵) انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰) و کنترل (۲۰) قرار گرفتند. برای گروه آزمایشی، برنامه تدوین شده توانمندسازی ارتباطی-اجتماعی با رویکرد تیچ و پکس طی ۷ جلسه ۴۵ دقیقه ای اجرا شد در حالیکه گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکردند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه بهداشت و رفتار جنسی کودکان طیف اتیسم (Eftekhari et al, ۲۰۲۲) بود. نتایج نشان داد که مداخله توانمندسازی ارتباطی-اجتماعی با رویکرد تیچ و پکس بر بهبود بهداشت و رفتار جنسی در مراحل پس آزمون و پیگیری تاثیر معنی دار داشته است (۰۱/۰P<). یافته های این پژوهش اطلاعات مفیدی را در ارتباط با بسته توانمندسازی ارتباطی-اجتماعی فراهم می کند و مشاوران و روانشناسان می توانند برای بهبود بهداشت و رفتار جنسی درکودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم از این مداخله استفاده نمایند.

کلیدواژه ها:

اختلال طیف اتیسم ، بهداشت جنسی ، توانمندسازی ارتباطی-اجتماعی ، رویکرد تیچ و پکس.