واکاوی راهبردهای درک خواندن در کتاب های فارسی دوم و سوم ابتدایی از منظر رویکرد اجتماعی- روان شناسی زبان

پژوهش توصیفی تحلیلی حاضر، راهبردهای درک خواندن در کتاب های فارسی دوم و سوم بر پایه رویکرد ارتباطی اجتماعی- روان شناسی زبان اندرسون(Anderson, ۱۹۹۹ & ۲۰۱۴) را بررسی می کند تا مشخص شود که آنها تا چه میزان با اصول و فنون این رویکرد مطابقت دارند. برای دستیابی به این هدف، از کاربرگ محقق ساخته برای گردآوری داده ها از کتاب های فارسی دوم و سوم به عنوان نمونه آماری و کتاب های فارسی دوره اول ابتدایی به عنوان جامعه آماری استفاده شد. کاربرگ فوق متشکل از ۳ اصل، ۲۴ تکنیک و ۱۱ خرده تکنیک است. روایی صوری و محتوایی کاربرگ باتوجه به نظر متخصصان و پایایی آن از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ به میزان ۸۴/۰ تایید شد. برای محاسبه میانگین و فراوانی راهبردها از آمار توصیفی و برای مقایسه کتاب ها از آزمون یومان ویتنی استفاده شد. روش نمونه گیری هدفمند و دربرگبرنده همه متون و تمرین های کتاب های دوم و سوم است. تحلیل داده ها نشان داد که در کتاب دوم اصل فعال سازی دانش پیشین استفاده نشده است. اگرچه این اصل در کتاب سوم به کار رفته است، از این جهت کاملا همسو با این رویکرد ارتباطی نیست. اصول گسترش گنجینه واژگان و بازبینی راهبردها، در هر دو کتاب با رویکر فوق کاملا همسو نیستند. مقایسه دو کتاب نشان داد که در کتاب دوم، راهبردها فراونی بالاتر و در کتاب سوم تنوع بیشتری داشتند اما به لحاظ آماری، تفاوت معناداری میان کتاب های دوم و سوم وجود نداشت. به طور کلی، کتاب های فارسی دوم و سوم ابتدایی با این رویکرد ارتباطی کاملا همسو نیستند. کاربرد یافته های این مقاله بحث و پیشنهادهایی برای مولفان ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

رویکرد اجتماعی- روان شناسی زبان ، دوره ابتدایی ، انگاره ارتباطی ، درک خواندن ، کتاب های فارسی