تبیین تاثیر مفاهیم شیوه زندگی بر سلسله مراتب ورودی خانه مبتنی بر نظریه نحو فضا (مورد پژوهی: خانه های اعیان عهد قاجار)

معماری دوره قاجار به عنوان حلقه ای میان سنت های گذشته و تحولات جدید، جایگاهی برجسته در تاریخ معماری ایران دارد. در این سبک، سلسله مراتب فضایی نقش مهمی در سازماندهی اجزای خانه ها ایفا می کند و بازتاب دهنده شیوه زندگی ساکنان است. ورودی خانه به عنوان مرز میان فضای داخلی و خارجی، نمودی از روابط اجتماعی و فرهنگی است که در این پژوهش مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه به بررسی تاثیر شیوه زندگی بر پیکربندی سلسله مراتب فضای ورودی خانه های اعیان نشین دوره قاجار در شهر شیراز می پردازد. روش تحقیق شامل مرور منابع کتابخانه ای، مشاهدات میدانی، تحلیل اسناد تصویری و نقشه ها، و استفاده از ابزار نحو فضا (Space Syntax) و نرم افزار UCL Depthmap برای تحلیل داده هاست. شاخص های عمق، قابلیت دید، هم پیوندی و اتصال به عنوان معیارهای اصلی تحلیل در نظر گرفته شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که شیوه زندگی، تاثیری مستقیم بر ساختار سلسله مراتب ورودی این خانه ها داشته و نقش آن در تعریف روابط فضایی و کارکردهای معماری به خوبی مشهود است. این تحلیل می تواند الگویی برای درک بهتر روابط میان فرهنگ و معماری در دوره های تاریخی ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

شیوه زندگی ، سلسله مراتب ورودی ، نحو فضا ، خانه های اعیان ، عهد قاجار