خوانشی نو از آیه «ما ودعک ربک و ما قلی»

مفسران فریقین آیه «ما ودعک ربک و ما قلی» را با مسئله تاخیر در نزول وحی مرتبط دانسته اند. ارتباط این آیه با مسئله «تاخیر در نزول وحی» براساس روایات اسباب نزول مطرح شده است. جعفر مرتضی عاملی در کتاب تفسیر سوره الضحی با بررسی این روایات، نااستواری و ضعف آن ها را نمایان ساخته است. این پرسش مطرح می شود که اگر این آیه با مسئله تاخیر در نزول وحی مرتبط نباشد، چه عاملی زمینه ساز نزول آن شده است؟ پژوهش حاضر براساس انسجام سوره ضحی و بازخوانی این آیه در بستر این سوره و باتوجه به پیوند این سوره با سوره انشراح وبا بررسی معنای طردشدگی و خشم و طرح واره شناختی مربوط به طردشدگی و خشم در گفتمان پرستش در عصر نزول وحی انجام شده است و نشان می دهد که آیه مزبور به دلیل دشواری در «دریافت وحی» نازل نشده است، بلکه نزول آن با مشکلات راه تبلیغ و انجام رسالت پیوند دارد و ناظر به طعنه هایی است که مخالفان، به سبب ایمان نیاودن افراد سرشناس و گرایش قشر پایین اجتماعی مطرح می کردند.

کلیدواژه ها:

سوره ضحی ، انسجام سوره ها ، فترت وحی ، دشواری های تبلیغ ، طرح واره دوری و نزدیکی