بررسی روایات ارهاصات النبی نمونه موردی: فروخشکیدن دریاچه ساوه

در میان شهرهایی که در فرایند کشورگشایی های عرب های مسلمان، به دست آنان افتاد، ساوه اهمیتی ویژه دارد، چه این شهر بااین که بیش از سی سال پس از بعثت پیامبر (ص) به دست مسلمانان افتاد در شمار معدود شهرهای ایران است که بر پایه مدعای منابع حدیثی و روایی، از آغاز ولادت پیامبر (ص) در حجاز شناخته بوده و خشکیدن دریاچه ساوه، هم زمان با میلاد پیامبر اسلام، از نشانه های ظهور او و به اصطلاح جزو «ارهاصات» شمرده شده است. پرسش اصلی این پژوهش توصیفی-تحلیلی چندوچون اصالت و نیز ارزش و اعتبار معنایی و دلالت های روایت خشکیدن دریاچه ساوه است. چگونگی مواجهه جغرافیانگاران مسلمان و نیز شاعران با این واقعه، پرسش های فرعی این تحقیق اند. با وارسی سندشناسانه گزارش رویدادهای شب میلاد رسول خدا، و آشکار کردن فرایند دگردیسی معنوی و دلالتی آن از یک سو، و با تامل در محتوای آن و نیز با توجه به فقدان اشاره به مضمون این حدیث در بسیاری از متون جغرافیایی و فتوح نگاشته های مسلمانان و نیز در دیوان های قریب به تمام شاعران، آشکار می گردد که خشکیدن دریاچه ساوه در شمار «ارهاصات النبی» نبوده است. و اساسا ساوه تا پیش از تصرف این شهر به دست اعراب مسلمان و چه بسا تا مدت ها پس از آن، برای آنان ناشناخته بوده است.

کلیدواژه ها:

احادیث مجعول ، دریاچه ساوه ، تولد محمد (ص) ، ارهاصات النبی