بررسی کاربست واژه ضرب در آیه ۴۴ سوره ص با رویکرد لغوی و نحوی و تکیه بر نقد تفاسیر

کاربست واژگان ترکیبی با حروف جاره، از جمله کاربردهایی است که بی دقتی در آن می تواند سبب رهیافت خطاهای تفسیری گردد. یکی از آن ها ترکیب«ضرب ب» است که در ماجرای حضرت ایوب، آیه ۴۴ سوره «ص» نیز به کار رفته است. مفسران با تاثیر از تهواره های ذهنی خود و نقل مشهور داستان از منابع روائی، بدون بررسی دقیق واژه و ترکیب، آن را در معنای تازیانه زدن همسر ایوب برگزیدند. این پژوهش با پرداختن به اصل تحول معنایی و تاثیرگذاری حروف جاره در معنادهی به افعال، و تکیه بر نقد تفاسیر پیرامون آیه؛ به کندوکاو در معنای ترکیب مورد نظر پرداخته و ضمن بررسی همه آیات متضمن این ترکیب، به این دستاورد دست یافته است که«ضرب ب» در آیه ۴۴ سوره ص و دیگر آیات به معنای کشاندن سطحی بر سطح دیگر و قرار دادن چیزی بر روی چیز دیگر به صورت دفعی است. در این خوانش، خداوند پس از شفای پاهای ایوب و دیگر جوارح داخلی ایشان، برای شفای دستان ایوب به او دستور می دهد تایک گیاه مخصوص و نه صد رشته گیاه را به عنوان یک ضماد و دارو بردستانش بزند. در این تحلیل، حنث نیز در همان معنای معهود و مرسوم قرآنی خود یعنی گناه و هر آنچه که سبب ضرر و خسران شود، اخذ شده و دلیلی برای حصر آن در عهدشکنی وجود ندارد.

کلیدواژه ها:

ضرب ، آیه ۴۴ سوره ص ، نقد تفاسیر ، تضییق معنایی ، حروف جاره