بهینه سازی چینش و قیمت گذاری محصولات با در نظر گرفتن اثر جایگزینی در خرده فروشی های اومنی- کانال

مدیریت هم زمان چینش محصولات، قیمت گذاری و اثر جایگزینی در خرده فروشی اومنی- کانال چالشی پیچیده است. این پیچیدگی ناشی از تعامل میان تقاضای مشتری، محدودیت های عملیاتی و رقابت قیمتی است. اغلب مدل های پیشین تنها بر یکی از این حوزه ها تمرکز کرده و اثرات متقابل آن ها را نادیده گرفته اند. این پژوهش یک مدل یکپارچه و غیرخطی ارائه می کند که تقاضای تصادفی، جایگزینی چندمرحله ای (درون و بین کانال ها)، محدودیت موجودی، فضای قفسه و ظرفیت مراکز تحقق سفارش را در نظر گرفته و هدف آن حداکثرسازی سود است. برای حل مدل، چهار الگوریتم فرااکتشافی شامل بهینه سازی جنگل، ازدحام ذرات، رقابت استعماری و الگوریتم ژنتیک به کار گرفته شد. عملکرد این الگوریتم ها با داده های واقعی بزرگ ترین خرده فروش ایران و مجموعه داده های مصنوعی مقایسه شد. نتایج نشان داد الگوریتم بهینه سازی جنگل نسبت به سایر روش ها برتری دارد؛ به طور میانگین ۲۰٪ افزایش سود و ۱۵٪ کاهش فروش ازدست رفته را به دست آورد. همچنین این الگوریتم ۲۵٪ سریع تر به همگرایی رسید و پایداری نتایج آن در آزمون ویلکاکسون با سطح معناداری ۰.۰۵ تایید شد. تحلیل سناریوها نشان داد که افزایش تعداد کانال ها تا ۳۰٪ سودآوری را ارتقاء داده و رقابت داخلی میان کانال ها را کاهش می دهد. در مقابل، افزایش تنوع محصولات تا ۱۸٪ فروش ازدست رفته را کاهش داد. یافته ها می تواند راهنمای عملی برای خرده فروشان در بهینه سازی تصمیمات قیمت گذاری، موجودی و چینش محصولات در کانال های فیزیکی و آنلاین باشد.

کلیدواژه ها:

بهینه سازی ، خرده فروشی اومنی- کانال ، چینش محصولات ، قیمت گذاری ، روش های فرااکتشافی