سنجش قدرت حکمرانی مالی دولت از دریچه بودجه: طراحی و تحلیل شاخص ترکیبی (۱۴۰۲-۱۳۷۰)

بودجه به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی سیاست گذاری، تاثیرات عمیقی بر متغیرهای کلان اقتصادی ایران دارد. در سال های اخیر، اقتصاد کشور به طور متوسط با چالش مزمن کسری بودجه مواجه بوده است. با این حال، ارزیابی عملکرد بودجه های سالانه صرفا بر پایه یک متغیر، مانند کسری بودجه، می تواند منجر به قضاوت های نادرست و گمراه کننده شود؛ چرا که سایر ابعاد مهم بودجه ای نادیده گرفته می شوند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع تر عملکرد مالی دولت، شاخصی ترکیبی طراحی کرده است که چندین متغیر کلیدی بودجه ای را در بر می گیرد. شاخص طراحی شده، با تمرکز بر الگوهای مخارج و تلاش های درآمدی دولت، داده های بودجه ای طی دوره ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۲ را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد این شاخص در دوره مطالعه دچار نوسانات قابل توجهی شده و در سال های اخیر به طور معناداری کاهش یافته است. این روند کاهشی نشان دهنده کاهش کارایی مالی دولت است و بر ضرورت تحلیل چندبعدی عملکرد بودجه ای و پرهیز از رویکردهای تک عاملی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اقتصاد ایران ، قدرت حکمرانی مالی دولت در بودجه ، تجزیه مولفه های اصلی ، شاخص تجمیعی قدرت حکمرانی مالی دولت