امکان به کارگیری بسترهای مصنوعی تخم ریزی برای پرورش انبوه ساقه خوارهای Sesami cretica وS. nonagrioides (Lep.: Noctuidae) در شرایط آزمایشگاهی

در ایران، پرورش انبوه موفق زنبور Telenomus busseolae Gahan، به تولید انبوه تخم گونه های Sesamia spp.، وابسته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان جایگزینی بسترهای مصنوعی (کاغذ صافی، پارافیلم، کاغذ روغنی و سلفون) به دو صورت خشک و مرطوب برای تخم ریزی گونه های S. cretica Lederer و S. nonagrioides Lefebvre به عنوان تیمارهای اصلی به ترتیب همراه با محرک تخم ریزی و بدون آن در مقایسه با ساقه نیشکر (شوت) به عنوان تیمار شاهد در ۲۰ تکرار و در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. هر بستر مصنوعی با یک میلی لیتر عصاره برگ ذرت (محرک تخم ریزی) آغشته و در ظرف حاوی آب قرار داده شد. تمامی آزمایش ها در دمای ۱±۲۷ درجه سلسیوس، رطوبت نسبی۱۰±۵۰ درصد و دوره نوری ۸: ۱۶ ساعت (تاریکی: روشنایی) انجام شد. بر اساس نتایج به دست آمده، بیشترین تخم ریزی گونه هایS. cretica و S. nonagrioides، به ترتیب به میزان ۹۳۴/۵±۹۲/۱۵۶و ۲۷۴/۱۵±۸۹/۳۲۴ تخم به ازای هر ماده روی شوت نیشکر مشاهده شد. دو بستر سلفون و پارافیلم مرطوب همراه با عصاره برگ ذرت به ترتیب به میزان ۰۱۹/۲±۳/۷۱ و ۶۰۹/۱±۹۵/۶۴ تخم به ازای هر ماده در گونهS. cretica و ۲۶۰/۳±۶/۱۴۲ و ۵۴۶/۳±۶۵/۱۳۶ تخم به ازای هر ماده در گونه S. nonagrioides، در یک گروه و بعد از میزبان طبیعی قرار گرفتند. از سوی دیگر، بستر سلفون به-دلیل چسبندگی کمتر، کاربرد آسان تر و هزینه کمتر نسبت به پارافیلم کارایی بیشتری برای تامین بستر تخم ریزی شب پره-ها داشت. در مجموع، علی رغم مشکلات به کارگیری بسترهای طبیعی، به منظور پرورش انبوه شب پره های Sesamia spp. در اینسکتاریوم، استفاده از شوت های نیشکر در مرحله تلاقی و تخم ریزی نسبت به بسترهای مصنوعی برتری دارد. ولی اگر دسترسی به شوت های میزبان طبیعی امکان پذیر نبود، به ویژه در مطالعات آزمایشگاهی، استفاده از بستر سلفون مرطوب همراه با عصاره برگ ذرت مناسب خواهد بود. نتایج این تحقیق می تواند در راستای تسهیل پرورش های انبوه ساقه خواران Sesamia spp. در شرایط آزمایشگاهی و اینسکتاریوم ها موثر باشد.

کلیدواژه ها:

کنترل بیولوژیک ، مدیریت آفات ، اینسکتاریوم ، شوت نیشکر ، عصاره برگ ذرت