طراحی و ساخت نانوفیبرهای بر پایه پلی وینیل الکل، کیتوسان و کتیرا حاوی نانوذرات زئولیت به عنوان زخم پوش

مقدمه: بهبود سریع و موثر زخم برای بهبود کیفیت زندگی بیماران، به ویژه در شرایطی مانند دیابت، سوختگی و زخم های جراحی، بسیار مهم است. استفاده از پانسمان های مبتنی بر فیبر حاوی عوامل آنتی اکسیدانی و ضدباکتریایی می تواند روند بهبود زخم را به طور چشمگیری تسریع کند. پلیمرهای طبیعی به علت زیست سازگاری، زیست تخریب پذیری و شباهت ساختاری با ماتریکس خارج سلولی (ECM)، کاندیداهای مناسبی برای درمان زخم های شدید در نظر گرفته می شوند. نانوذرات زئولیت به سبب خواص آنتی اکسیدانی خود می توانند التهاب را کاهش دهند، رادیکال های آزاد را در محل زخم خنثی کنند و درنهایت، باعث بهبود سریع تر و بازسازی بافت پوست گردند. هدف از این مطالعه طراحی و ساخت داربست های نانولیفی بر پایه پلی وینیل الکل (PVA)، کیتوزان و صمغ کتیرا حاوی نانوذرات زئولیت به عنوان پانسمان زخم بود. مواد و روش­ها: کریستال های بسیار ریز زئولیت نوع EMT با اندازه ای در حدود ۱۰ تا ۲۰ نانومتر و با منافذی در ابعاد مولکولی، از طریق سنتز هیدروترمال در دمای پایین و با استفاده از پیش سازهای کلوئیدی بدون نیاز به قالب (template-free) تهیه شدند. ویژگی های فیزیکی و ساختاری نانوذرات سنتزشده ازجمله FTIR، توزیع اندازه ذرات و پتانسیل زتای سطحی بررسی گردید. پس از آن، نانوالیاف هایی بر پایه پلی وینیل الکل (PVA)، کیتوسان (CS) و کتیرا (TG) حاوی نانوزئولیت ها به روش الکتروریسی تهیه شدند. در ادامه، خواص فیزیکوشیمیایی، ساختاری، استحکام مکانیکی، سمیت سلولی و همچنین فعالیت آنتی اکسیدانی و آنتی باکتریال این نانوالیاف ها به طور دقیق ارزیابی گردید. یافته ­های پژوهش: نتایج آزمون های مشخصه یابی نشان داد که زخم پوش های نانوفیبری حاوی ناذرات زئولیت، در مقایسه با گروه کنترل بدون این نانوذرات، از نظر ریخت شناسی، قطر الیاف، خواص مکانیکی، میزان تورم پذیری، سرعت تخریب پذیری، درصد تخلخل، فعالیت آنتی اکسیدانی، زیست سازگاری سلولی و همچنین توانایی سدکنندگی در برابر نفوذ باکتری ها، عملکرد مناسبی از خود نشان دادند. بحث و نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که نانوفیبرهای تهیه شده بر پایه پلی وینیل الکل، کیتوسان و کتیرا، با داشتن ویژگی های فیزیکی و زیستی مطلوب، محیطی مناسب برای تسریع فرایند ترمیم زخم فراهم می کنند. افزودن نانوزیم های زئولیتی به ساختار این زخم پوش ها، موجب بهبود چشمگیر خواص زیستی نظیر فعالیت آنتی اکسیدانی و آنتی باکتریالی شد. یافته های این مطالعه می تواند به عنوان گامی موثر در توسعه کاربردهای نانوفیبرهای PVA/CS/TG/EMT-ZIF در حوزه های مختلف مهندسی زیست مواد و به ویژه در طراحی و تولید زخم پوش های پیشرفته استفاده گردد.

کلیدواژه ها:

EMT-Type Zeolite ، Nanofiber Wounds Dressing ، Polyvinyl Alcohol ، Tragacanth ، Chitosan ، زیولیت نوع EMT (EMT-type Zeolite) ، زخم پوش نانوفیبری ، پلی وینیل الکل ، کتیرا ، کیتوسان