مقایسه و تحلیل روابط تجربی در برآورد زمان تمرکز (مطالعه موردی استان خوزستان)

زمان تمرکز (Tc) یکی از پارامترهای کلیدی در مطالعات هیدرولوژیک است که نقش مهمی در طراحی سازه های کنترل سیلاب، شبیه سازی رواناب و مدیریت منابع آب ایفا می کند. در این پژوهش، عملکرد هفت رابطه تجربی شامل برانس - ویلیامز، کالیفرنیا، جیاندوتی، کرپیچ، پیلگریم، هیدروگراف استدلالی و کارتر در برآورد زمان تمرکز برای ۳۵ زیرحوضه در استان خوزستان بررسی شد. برای ارزیابی دقت این روابط، ابتدا شش زیرحوضه با داده های معتبر بارش - رواناب انتخاب و زمان تمرکز مشاهداتی آن ها محاسبه شد. سپس، خروجی روابط تجربی با مقادیر مشاهده ای مقایسه شد و با استفاده از شاخص هایی مانند RMSE، ME و ضریب کارایی نش - ساتکلیف (NSE) تحلیل آماری صورت گرفت. نتایج نشان داد که مدل کرپیچ با RMSE معادل ۲ ساعت، ME برابر با ۰/۴۴ ساعت و NSE برابر با ۰/۹۱، دقیق ترین و قابل اعتمادترین تخمین را ارائه می دهد. پس از آن، از این روابط برای تخمین زمان تمرکز در سایر زیرحوضه ها استفاده شد. درنهایت، نقشه پهنه بندی زمان تمرکز تولید شد که می تواند به عنوان ابزاری موثر برای طراحی هیدرولیکی، تحلیل سیلاب و برنامه ریزی بهینه منابع آب در استان خوزستان مورد بهره برداری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Time of Concentration ، Empirical Equations ، Khuzestan Sub-watersheds ، Kirpich method ، Statistical analysis ، Flood design ، زمان تمرکز ، روابط تجربی ، زیرحوضه های استان خوزستان ، روش کرپیچ ، تحلیل آماری ، طراحی سیلاب