شناسایی نشانگرهایREMAP مرتبط با صفات مورفو-فیزیولوژیکی و زراعی در آفتابگردان دانه روغنی (Helianthus annuus L.) تحت شرایط آبیاری معمول و کم آبیاری

تغییرات اقلیمی، کاهش سطح آب دریافتی از بارندگی­ها و مدیریت­های نادرست مصرف آب، تولید محصولات زراعی را با تنش خشکی طی دوره رشد مواجه می­کند که سبب نوسان و کاهش محصول می­گردد. در این بین آفتابگردان دانه روغنی، با تحمل نسبی به تنش خشکی و همچنین کیفیت بالای روغن تولیدی بیشتر مورد توجه است. در این بررسی، ۱۰۰ ژنوتیپ آفتابگردان دانه روغنی در قالب طرح لاتیس ساده ۱۰×۱۰ با دو تکرار تحت دو شرایط آبیاری معمول و کم آبیاری طی دو سال متوالی (سال­های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳) در مزرعه­ای در روستای قزلجه از توابع شهرستان سلماس مورد ارزیابی قرار گرفتند. از نشانگرهای REMAP جهت شناسایی نشانگرهای مرتبط با صفات مورفو-فیزیولوژیکی و زراعی در آفتابگردان دانه روغنی استفاده شد. بر­اساس مدل خطی مخلوط در مجموع تحت هر دو شرایط آبیاری معمول و کم آبیاری ۲۰ نشانگر مولکولی با صفات مورد بررسی ارتباط معنی­دار نشان دادند. نشانگر "۶۱۸۱۸۱۰" با صفت روغن و نشانگر "cf۸۲۶۷" با دو صفت طول و عرض برگ تحت شرایط تنش محدودیت آبیاری و نشانگر "۶۵۸۲۶۸" با صفات عملکرد دانه و عرض برگ تحت هر دو شرایط آبیاری معمول و کم آبیاری ارتباط معنی­دار در سطح احتمال یک درصد نشان دادند. مشاهده ارتباط بین یک نشانگر با چند صفت می­تواند نشات گرفته از اثرات پلیوتروپی و یا پیوستگی نواحی ژنومی دخیل در کنترل این صفات باشد. در این بین شناسایی نشانگرهایی مانند نشانگرهای "۶۵۸۲۶۸" و "cf۸۲۶۷" که با چند صفت و در هر دو شرایط (آبیاری معمول و کم آبیاری) ارتباط معنی­دار نشان دادند، به دلیل امکان­پذیر نمودن بهبود همزمان چند صفت از اهمیت بیشتری در برنامه­های به­نژادی برخوردار هستند.

کلیدواژه ها:

تنوع ژنتیکی ، تنش خشکی ، تجزیه ارتباط ، نشانگرهای مبتنی بر رتروترنسپوزون