تحلیل پایداری کشاورزی با تاکید بر شاخص جداسازی آلودگی و رشد کشاورزی در استان های منتخب ایران

باتوجه به جایگاه توسعه کشاورزی پایدار در برنامه­های پنج ساله توسعه ایران، در پژوهش حاضر سعی شد ابعاد پایداری کشاورزی در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و محیط­زیستی در استان­های خراسان رضوی، مازندران و کرمانشاه و در دوره ۹۸-۱۳۸۷مورد بررسی قرار گیرد. بدین­منظور، از جنبه اقتصادی، شاخص­های ثبات تولید محصول و کوانتومی، در بعد محیط­زیستی از شاخص جداسازی آلودگی- رشد کشاورزی و تنوع محصول و از منظر اجتماعی از شاخص­های امنیت غذایی روستایی و اشتغال استفاده شد.نتایج تحقیق نشان داد در سه استان مذکور، از نظر بعد اقتصادی، ثبات اقتصادی تولید محصولات کشاورزی وجود دارد. در بعد اجتماعی، در استان کرمانشاه بیشتر جمعیت روستایی در بخش کشاورزی فعالیت و ضریب انگل نیز در این استان روند افزایشی داشته است. در بعد محیط­زیستی نیز، وضعیت جداسازی قوی به عنوان ایده آل ترین حالت جداسازی آلودگی از رشد بخش کشاورزی، در دوره ی ۱۳۹۸-۱۳۸۷ تنها در سال­های محدودی در سه استان مذکور اتفاق افتاده است. ترغیب و آموزش کشاورزان به استفاده از نهاده­های غیرشیمیایی و کودها و آفت­کش­های آلی، ضمن غنی­سازی و بهبود کیفیت منابع آب و خاک، برای دستیابی به پایداری کشاورزی،  حائز اهمیت می­باشد. همچنین مصرف بهینه کودها و سموم شیمیایی در سطح مزارع، شناسایی گونه­های گیاهی مناسب هر منطقه در جهت افزایش شاخص تنوع زراعی از جمله راهکارهایی هستند که می­توانند در جهت رسیدن به توسعه پایدار نقش بسیار مهمی داشته باشند.

کلیدواژه ها:

پایداری کشاورزی ، شاخص جداسازی ، توسعه پایدار