تحلیل فضایی عملکرد زنجیره ارزش محصول انجیر در نواحی روستایی بخش کوهمره، شهرستان کوهچنار

از رویکردهای نوین در زمینه توسعه کشاورزی، تمرکز بر زنجیره ارزش محصولات کشاورزی است. با این وجود، تاکنون مطالعه ای در داخل کشور و به ویژه در استان فارس، به عنوان مهم ترین استان تولیدکننده محصول انجیر، در خصوص زنجیره ارزش صورت نگرفته است. در بخش کوهمره استان فارس، با وجود بالا بودن سطح زیرکشت و مقدار قابل توجه تولید محصول انجیر، روستاییان از مزایای آن به شکل مناسبی منتفع نمی شوند. لذا، هدف پژوهش حاضر بررسی عملکرد زنجیره ارزش محصول انجیر و تحلیل توزیع فضایی آن در سطح روستاهای بخش کوهمره می باشد. نوع و روش پژوهش حاضر، کاربردی و توصیفی-تحلیلی است. گردآوری داده ها به صورت اسنادی و پیمایشی انجام گرفته است. روایی ابزار پژوهش بر اساس نظرات خبرگان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. جامعه آماری مورد مطالعه شامل ۹۳۵ بهره بردار محصول انجیر در روستاهای بخش کوهمره بوده اند که با استفاده از فرمول کوکران تعداد ۲۷۰ بهره بردار به عنوان نمونه تعیین شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های آماری تی تک نمونه ای، تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون تعقیبی دانکن از نرم افزار spss ۲۶ و برای ترسیم نقشه توزیع فضایی از ابزار IDW در نرم افزار ArcMap استفاده شد. نتایج نشان داد که عملکرد زنجیره ارزش محصول انجیر در حلقه های تامین و تولید با میانگین های ۳/۲۶۰ و ۴/۰۶۰ مطلوب و در حلقه های فرآوری و نگهداری ۲/۲۳۱، بازاریابی و فروش ۲/۴۶۶ و مصرف ۲/۵۴۲ نامطلوب می باشد و زنجیره ارزش با میانگین ۲/۹۱۲ از عملکرد نامناسبی برخوردار است. همچنین نتایج حاصله نشان داد که در بین روستاهای نمونه در سطح بخش به لحاظ توزیع فضایی عملکرد زنجیره ارزش تفاوت وجود دارد و نشان دهنده عملکرد مطلوب در محدوده ی شرقی بخش و منطبق بر روستاهای باغستان کنده ای، دوسیران و باغستان ابوالحیات با میانگین های ۳/۳۷۸، ۳/۳۴۹و ۳/۳۲۷، عملکرد متوسط در محدوده های شمالی و مرکزی بخش و عملکرد نامناسب در محدوده های غرب و جنوب بخش است.

کلیدواژه ها:

زنجیره ارزش ، محصول انجیر ، نواحی روستایی ، بخش کوهمره