قنات و تاب آوری اقلیمی، بررسی قاعده گذاری مرتبط با تغییر اقلیم کشورهای در حال توسعه از منظر مدیریت ریسک حوادث طبیعی

قنات ها به عنوان سازه های آبی تاریخی و راهکاری بومی برای سازگاری با تغییر اقلیم، وابسته به منابع آب زیرزمینی هستند. اهمیت آبخوان ها در ذخیره سازی منابع آب، به ویژه در مواجهه با مخاطرات طبیعی مانند سیل، نقشی حیاتی در تاب آوری اقلیمی ایفا می کند. این پژوهش با هدف بررسی روند تدوین قوانین مقابله با حوادث طبیعی ناشی از تغییر اقلیم در کشورهای در حال توسعه، با تاکید بر ظرفیت های بومی چون قنات و تغذیه مصنوعی آبخوان، انجام شده است. داده های پژوهش از پایگاه داده ی معتبر قوانین تغییر اقلیم جهان و بر اساس اسناد قانونی رسمی منتشرشده در بازه ی زمانی ۱۹۵۷ تا ۲۰۲۱ گردآوری شده و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی، در چارچوب مفهومی سیستم های اجتماعی–اکولوژیکی استروم، تحلیل شده اند.نتایج نشان می دهد که قوانین شناسایی شده، افزون بر مدیریت بحران، نقش مهمی در ایجاد چارچوب های قانونی برای همکاری های محلی و بین المللی ایفا می کنند. به عنوان نمونه، کشورهایی مانند اتیوپی، هند و تووالو اقدام به ایجاد صندوق هایی در زمینه پیشگیری، آمادگی یا جبران خسارات ناشی از حوادث طبیعی کرده اند؛ و کشورهایی چون ماداگاسکار و کامبوج نیز استراتژی های ملی مدیریت ریسک حوادث طبیعی را در برنامه های توسعه خود گنجانده اند. انتظار می رود با گسترش چنین قوانین و سازوکارهایی، ظرفیت کشورهای در حال توسعه برای سازگاری با چالش های اقلیمی تقویت شود. قنات های بعنوان یک استراتژی دوستدار محیط زیست سازگاری با تغییر اقلیم بعنوان یک الگو بومی ایرانی می تواند بدین منظور در تاب آوری اقلیمی نقش مهمی را ایفا نماید.

کلیدواژه ها:

مدیریت ریسک حوادث طبیعی ، کشورهای در حال توسعه ، سیستم های اجتماعی-اکولوژیکی ، قنات