بررسی مکانیسمهای جوانه زنی گیاه ریحان تحت کاهش فشار اتمسفری

فشار اتمسفری یکی از فاکتورهای غیر زیستی است که در سیستم پشتیبان حیات قابل بازیابی بر گیاهان به عنوان یکی از اجرای حیاتی آن اعمال می شود. کاهش فشار اتمسفری می تواند روی رشد، نمو و جوانه زنی گیاهان اثر بازدارنده داشته باشد که البته اثر آن می تواند به شدت فشار اتمسفری، زمان و نوع گونه گیاهی بستگی داشته باشد. در این پژوهش تاثیر شدت های مختلف کاهش فشار اتمسفری بر جوانه زنی و مکانیسم رشد دانه رست های گیاه ریحان برای اولین بار مورد بررسی قرار گرفت. بذرها پس از استریل در شدت های مختلف کاهش فشار اتمسفری، ۸۶، ۴۳، ۲۵ و ۱۰ کیلوپاسکال برای مدت یک هفته قرار گرفتند و سپس پارامترهای جوانه زنی، رشد و محتوای فنلی آنها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که فشار اتمسفری ۸۶ کیلوپاسکال به افزایش درصد جوانه زنی (۷۰.۷ درصد در مقایسه با نمونه شاهد (۶۴.۱ درصد)) رسید، اما تیمارهای ۲۵ و ۱۰ کیلوپاسکال منجر به کاهش معنی دار درصد جوانه زنی شد و کمترین درصد جوانه زنی در تیمار ۱۰ کیلوپاسکال (۱۰.۴ درصد) مشاهده شد. سرعت جوانه زنی نیز با کاهش فشار اتمسفری کاهش یافت بطوریکه بذرهای تیمار شده با ۴۳ کیلوپاسکال بعد از ۷ روز جوانه زدند و سریع تر جوانه زدند، ولی بذرهای تیمار شده با ۱۰ کیلوپاسکال بعد از ۲ هفته جوانه زدند. از طرفی پاسخ رشد دانه رست های حاصل مشابه جوانه زنی بود. رشد دانه رست ها در فشار اتمسفری ۴۳ کیلوپاسکال افزایش یافت و افزایش ۳۷.۲ درصدی را نسبت به شاهد نشان داد، اما فشارهای اتمسفری ۲۵ و ۱۰ کیلوپاسکال منجر به کاهش رشد دانه رست ها شدند. محتوای ترکیبات فنلی نیز با کاهش فشار اتمسفری افزایش یافت، بالاترین مقدار در تیمار ۲۵ کیلوپاسکال (۱.۱۹ میلی گرم بر گرم وزن (تر)) بدست آمد. یافته های این پژوهش نشان داد که دانه رست ها با القای بیوسنتز ترکیبات آنتی اکسیدانی، تحمل شرایط تنش کاهش فشار اتمسفری را تسهیل می نمایند.

کلیدواژه ها:

فشار اتمسفری ، جوانه زنی ، رشد گیاه ریحان ، ترکیبات فنلی