طراحی الگوی توسعه ظرفیت انطباق پذیری منابع انسانی در سازمان های دولتی؛ رویکردی کیفی

در شرایط پرتلاطم، پیچیده و پیش بینی ناپذیر محیط های کاری، به ویژه در سازمان های خدمات محور دولتی، انطباق پذیری منابع انسانی به عنوان یک قابلیت راهبردی در مواجهه با تغییرات شتابان و بحران های اجتماعی شناخته می شود. با این حال، فقدان الگوی جامع برای توسعه ظرفیت انطباق پذیری کارکنان یکی از چالش های اصلی نظام مدیریت منابع انسانی محسوب می شود. بر این اساس، در پژوهش حاضر به طراحی الگویی بومی و نظری برای توسعه ظرفیت انطباق پذیری منابع انسانی با استفاده از رویکرد کیفی پرداخته می شود.این پژوهش از حیث هدف، از نوع کاربردی محسوب می شود و از نظر روش گردآوری داده ها، در چارچوب مطالعات کیفی جای می گیرد. برای اجرای آن از راهبرد تحلیل مضمون استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه را خبرگان سازمان بهزیستی کشور تشکیل دادند و نمونه گیری به صورت گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت؛ به طوری که در نهایت، ۱۵ نفر به عنوان مشارکت کننده انتخاب شدند. داده ها از طریق روش های کتابخانه ای و میدانی گردآوری گردید و ابزار اصلی جمع آوری اطلاعات، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. تحلیل داده ها نیز بر پایه فرایند کدگذاری سه مرحله ای صورت گرفت.بر اساس تحلیل داده های کیفی، یافته اصلی پژوهش نشان داد که ظرفیت انطباق پذیری منابع انسانی در سازمان های دولتی، به ویژه در سازمان بهزیستی، پدیده ای چندبعدی و پیچیده است که در قالب سه بعد اصلی شامل «قابلیت های شناختی و روان شناختی»، «شایستگی های رفتاری و حرفه ای» و «قابلیت های بین فردی و شبکه ای» قابل مفهوم سازی است. این ابعاد در تعامل با پیش زمینه های فردی، ساختارهای مدیریتی، عوامل محیطی و راهبردهای توسعه محور، زمینه ساز افزایش تاب آوری، چابکی سازمانی، ارتقای بهره وری و اثربخشی اجتماعی کارکنان در مواجهه با تحولات پرشتاب و بحران های اجتماعی هستند.

کلیدواژه ها:

انطباق پذیری ، ظرفیت انطباق پذیری ، توسعه ظرفیت انطباق پذیری