ارزیابی شرایط اقتصادی زراعت صنوبر تحت تاثیر نرخ بهره در محیط ریسکی

سابقه و هدف: علی رغم پژوهش های متعددی که در زمینه ارزیابی اقتصادی انجام شده است، سن بهینه برش و بازدهی زراعت چوب تحت شرایط عدم حتمیت در رشد درخت و بازار چوب، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف کلی پژوهش پیش رو، ارزیابی اقتصادی زراعت چوب صنوبر در سناریوهای مختلف ریسکی است. مواد و روش ها: منبع داده های مورد استفاده در این پژوهش، نتایج مقاله Mohammadi Limaei و همکاران (۲۰۱۳) است که سن بهره برداری اقتصادی را برای هفت کلن از صنوبر دلتوئیدس (Populus deltoides W.Bartram ex Marshall) تعیین کردند. در پژوهش پیش رو از مدل فاوستمن استفاده شد و تابع حجم چوب از طریق رگرسیون فازی در سه سناریوی بدبینانه، متوسط ​​و خوش بینانه برآورد شد. از میان انواع فرم های تابع، فرم چندجمله ایی درجه سوم به دلیل شباهت به عملکرد زیستی، نتایج قابل تفسیر بهتری ارائه می دهد. به همین دلیل در این پژوهش از همین فرم استفاده شد. تصمیم گیری در مورد مقرون به صرفه ترین زمان برای قطع درخت به معنای حل مشکل بیشینه سازی مدل فاوستمن است. زمان برش بهینه در این مدل برای دو حالت قابل حل است: کشت یک باره و کشت دائم. در کشت یک باره، هزینه فرصت دوره بعدی کشت وجود ندارد، درحالی که در کشت دائمی، پس از هر برداشت باید هزینه فرصت برای چرخه کاشت و نگهداری دوره بعدی در نظر گرفته شود. در این پژوهش، بهینه سازی زراعت چوب در یک دوره انجام گرفته است. برای مقایسه سودآوری اقتصادی از ارزش خالص فعلی (NPV) استفاده شد. زیرا این معیار به انتخاب گونه مناسب و تعیین سن بهره برداری بهینه کمک می کند و بهتر از معیارهای دیگر قابل درک است. برای پیش بینی قیمت چوب از روش تحلیل قیمت استفاده شد. به این ترتیب، پیش بینی براساس تفکیک و ترکیب مولفه های روند، چرخه ای و تصادفی قیمت انجام گرفت. نتایج: تخمین تابع حجمی چوب صنوبر در سن های مختلف با استفاده از رگرسیون فازی ​​نشان داد که بیشترین حجم چوب در حالت بدبینانه برابر با ۳/۱۲۹ متر مکعب در هکتار در سن ۱۲ سالگی است. میانگین آن حدود ۱۹۷ متر مکعب در ۱۶ سالگی و در حالت خوش بینانه ۸/۳۲۹ متر مکعب چوب در سن ۲۰ سالگی تولید می شود. قیمت هر متر مکعب چوب صنوبر براساس تحلیل مولفه های نوسان های قیمت برای سال ۱۴۲۴ در سه شرایط بدبینانه، متوسط ​​و خوش بینانه به ترتیب ۷/۸۲، ۱۰۲ و ۱۲۱ میلیون ریال پیش بینی شد. ارزش فعلی کشت صنوبر (با نرخ بهره ۱۸ درصد) در حالت بدبینانه ۸۸۷ میلیون ریال در هکتار است که در سال نهم محقق می شود. در حالت متوسط، بیشترین درآمد حاصل از کشت صنوبر در سال نهم و حدود ۱۳۴۹ میلیون ریال برآورد شد. در حالت خوش بینانه نیز بیشینه درآمد در سال دهم به دست می آید. به طوری که به ازای هر هکتار کشت صنوبر، درآمد حدود ۲۱۹۴ میلیون ریال حاصل می شود. با افزایش نرخ بهره به نرخ تورم (حدود ۵۰ درصد)، سن قطع بهینه در هر سه سناریو به پنج سال کاهش می یابد. نتیجه گیری کلی: با افزایش نرخ تنزیل، سن بهینه قطع درخت و بازدهی انتظاری تنزیل شده کاهش می یابد. به طوری که در نرخ تنزیل ۱۴ درصد، سن بهینه قطع درخت در سناریوی متوسط ۱۱ سال و بازدهی انتظاری تنزیل شده ۲۰۱۹ میلیون ریال در هکتار بود، درحالی که در نرخ تنزیل ۵۰ درصد، سن بهینه قطع درخت، پنج سال و بازدهی انتظاری تنزیل شده ۱۸۰ میلیون ریال در هکتار برآورد شد. باتوجه به نقش نرخ بهره در عدم انطباق هدف درآمد بیشینه که مورد توجه سرمایه گذار است و بیشینه چوب تولیدی که هدف جامعه است، پیشنهاد می شود که تسهیلات تکلیفی کم بهره در اختیار سرمایه گذاران این صنعت قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

رگرسیون فازی ، روش فاوستمن ، سن بهینه برش ، نرخ بهره