نقش درمان فراشناختی رفتاری در مدیریت اختلال دوقطبی: بررسی ادبیات پژوهشی

اختلال دوقطبی یکی از پیچیده ترین اختلالات خلقی است که با نوسانات شدید بین دوره های افسردگی و شیدایی مشخص می شود. درمان های دارویی رایج، اگرچه در کنترل علائم موثرند، اما در پیشگیری از عود و بهبود کیفیت زندگی محدودیت هایی دارند. در سال های اخیر، درمان فراشناختی رفتاری (Metacognitive Therapy) به عنوان رویکردی نوین در روان درمانی، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. این درمان بر اصلاح باورهای فراشناختی ناکارآمد، کاهش نشخوار ذهنی و افزایش انعطاف پذیری شناختی تمرکز دارد. مطالعات نشان می دهند که افراد مبتلا به اختلال دوقطبی اغلب دارای سبک های پردازش اطلاعات افراطی، نگرانی های مداوم و باورهایی درباره کنترل ناپذیری افکار هستند. درمان فراشناختی رفتاری با استفاده از تکنیک هایی مانند فاصله گیری شناختی، آموزش توجه انعطاف پذیر و بازسازی باورهای فراشناختی، به کاهش شدت علائم خلقی و افزایش خودتنظیمی هیجانی کمک می کند. مرور ادبیات پژوهشی نشان می دهد که این رویکرد می تواند به عنوان مکمل دارودرمانی، اثربخشی قابل توجهی در کاهش عود، افزایش بینش نسبت به بیماری و ارتقای عملکرد روزمره داشته باشد. در مجموع، درمان فراشناختی رفتاری با تاکید بر خودنظارتی ذهنی و اصلاح الگوهای تفکر ناسازگار، چشم انداز جدیدی در مدیریت روان شناختی اختلال دوقطبی ارائه می دهد و زمینه ساز طراحی مداخلات بالینی موثرتر در آینده است.

کلیدواژه ها:

درمان فراشناختی رفتاری ، اختلال دوقطبی ، افسردگی ، مانیا.