هیدرولوژی و مدیریت منابع آب در سدسازی و شبکه های آبیاری و زهکشی

این پژوهش با هدف تحلیل وضعیت هیدرولوژیکی و مدیریت منابع آب در پروژه های سدسازی و شبکه های آبیاری و زهکشی در ایران، به ویژه در حوضه های بحرانی نظیر زاینده رود، کرخه و کارون، انجام شده است. این تحقیق به روش توصیفی–تحلیلی و با استفاده از رویکردی ترکیبی شامل روش های کمی و کیفی، داده ها را از منابع مختلف مانند مطالعات کتابخانه ای، داده های میدانی، و مصاحبه های نیمه ساخت یافته جمع آوری و تحلیل کرده است. مدل های HEC-HMS و HEC-RAS برای شبیه سازی فرآیندهای هیدرولوژیکی و تحلیل جریان ها استفاده شده و نرم افزار ArcGIS برای تحلیل فضایی و ترسیم لایه های اطلاعاتی به کار رفته است. یافته های تحقیق نشان دهنده نیاز فوری به بهبود مدیریت منابع آب در حوضه های کم آب مانند زاینده رود است. تحلیل ها نشان می دهند که حوضه کارون بالاترین راندمان آبیاری و بهره وری آب را داشته و حوضه زاینده رود با بحران کم آبی مواجه است. همچنین، تلفات تبخیر در حوضه های جنوبی بیشتر از زاینده رود گزارش شده است. نتایج مدل سازی و تحلیل های آماری، همراه با داده های کیفی، راهکارهای اجرایی و سیاست های موثر در مدیریت یکپارچه منابع آب را پیشنهاد می کنند، که شامل استفاده از فناوری های نوین آبیاری، کاهش تبخیر، و آموزش کشاورزان است. این یافته ها مبنای طراحی سیاست های بهینه در مدیریت منابع آب در شرایط کم آبی و اقلیم خشک و نیمه خشک ایران قرار می گیرند

کلیدواژه ها:

هیدرولوژی ، منابع آب ، سدسازی ، آبیاری ، زهکشی ، مدل HEC-HMS ، مدیریت آب