بررسی ترکیبات شیمیایی کانون های گردوخاک استان تهران با استفاده از طیف سنجی ماهواره ای

این پژوهش به منظور بررسی ترکیبات سطحی کانی های معدنی استان تهران با امکان وجود منابع گردوخاک انجام گرفته است. بازه زمانی داده های مورد استفاده از ماه اوت تا سپتامبر سال ۲۰۲۳ در نظر گرفته شده است که دلیل انتخاب این بازه زمانی، بالابودن احتمال خیزش گردوخاک در ماه های گرم سال و میزان ابرناکی کم منطقه مورد مطالعه است چرا که در صورت ابرناکی زیاد منطقه، داده های مورد استفاده در دسترس قرار نخواهند گرفت. به منظور انجام این پژوهش از داده های طیف سنج ماهواره ای در محیط پایتون استفاده شده است. داده مورد استفاده دارای دقت مکانی ۶۰ متری بوده و زمان بازدید دوباره طیف سنج (با توجه به طول و عرض جغرافیایی منطقه مورد مطالعه و مساحت آن) متفاوت است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که کانی های کائولینیت، ورمیکولیت و ژیپسوم یا گچ دارای فراوانی کمی در منطقه ی مورد مطالعه هستند. در جنوب استان تهران به طور دقیق تر، غرب شهرستان پاکدشت و ورامین که کانون های گردوغبار استان تهران در این مناطق قرار گرفته است شاهد فراوانی کانی های معدنی ژئوتیت، هماتیت، مونتموریلونیت، ایلیت+مسکوویت و مقدار کمتری کلسیت و مشتقات آنها هستیم. بازتاب طیفی هماتیت و مشتقات آن همچنین در قسمت های غربی،جنوبی، شرقی و مرکزی تنها در غرب شهرستان تهران به ثبت رسیده است. کلسیت و مشتقات آن در شهرستان های فیروزکوه،دماوند، قسمت شمالی شمیرانات، مرکز شهرستان تهران و جنوب ورامین، دولومیت؛ به مقدار پراکنده و کم در غرب تهران، فیروزکوه و دماوند، کلریت؛ به صورت بسیار پراکنده در ورامین و دماوند ثبت شده است. بازتاب طیفی کانی معدنی گوتیت و مشتقات آن در شرق ملارد، غرب و جنوب غربی استان تهران شامل: ورامین، ری، پیشوا، فیروزکوه ودماوند دیده شد. ایلیت+مسکوویت علاوه بر مناطق کانون های گردوغبار عنوان شده در بالا به صورت پراکنده در فیروزکوه، شمیرانات، دماوند و غرب تهران نیز مشاهده شد. همچنین کانی مونت موریلونیت نیز تنها در قسمت های مرکزی شهرستان ورامین مشاهده شد.

کلیدواژه ها:

گردوخاک ، طیف سنجی ، سنجش از دور ، کانی ، تهران