فلوئوروکربنها در فومهای آتش نشانی چالشهای زیست محیطی و راهکارهای ملی

فلوئوروکربنها به ویژه ترکیبات پرفلوئوروآلکیل و پلی فلوئورو آلکیل (PFAS)، به دلیل خواص آب گریز و روغن گریز، در فومهای آتش نشانی تشکیل دهنده لایه آبی (AFFF) به طور گسترده استفاده می شوند و آتش سوزی های مایعات قابل اشتعال را به سرعت مهار می کنند. با این حال پایداری شیمیایی بالای فلوئوروکربنها منجر به تجمع، زیستی آلودگی آب، خاک و هوا، و تهدید سلامت انسان و اکوسیستم ها شده است. این مقاله با بررسی مکانیسم عملکرد و اثرات زیست محیطی فلوئوروکربنها، بر ضرورت جایگزینی فوم های AFFF با محصولاتی تجزیه پذیر و فاقد ترکیبات سمی مانند فوم های پروتئینی و نسل جدید فوم های آتش نشانی یعنی فوم های بدون فلوئور (Fluorine Free Foams) به عنوان جایگزین های ایمن و پایدار تاکید دارد. در ایران نبود نظارت بر استفاده، تولید و امحای فوم های AFFF، خطر بحران زیست محیطی را تشدید کرده است. راهکارهای پیشنهادی شامل جایگزینی AFFF با ترکیباتی غیرسمی، توسعه آزمایشگاه های کنترل کیفیت، بهره گیری از فناوری های پاکسازی و بهبود مدیریت پسماند است. این پژوهش بر همکاری بین رشته ای برای تدوین دستورالعمل های ملی جهت ممنوعیت و ترویج جایگزین های غیرفلوئوره تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

فلوئوروکربنها ، ترکیبات پرفلوئوروآلکیل (PFAS) ، فومهای اطفای حریق ، آلودگی زیست محیطی ، فومهای پروتئینی ، فومهای بدون فلوئور (F۳)